Alzheimer: forum dla pacjentów i ich opiekunów online już 18 września 2026 roku

18 września 2026 roku odbędzie się internetowe wydarzenie „Alzheimer: Forum dla Pacjentów i Ich Opiekunów”. Interdyscyplinarny program spotkania połączy zagadnienia neurologiczne, psychologiczne, fizjoterapeutyczne i dietetyczne z praktycznymi problemami codziennej opieki nad osobą żyjącą z chorobą Alzheimera. Uczestnicy dowiedzą się między innymi, jak przygotować się do wizyty u neurologa, reagować na trudne zachowania, ograniczać ryzyko upadków, wspierać prawidłowe żywienie oraz gdzie szukać pomocy dla pacjenta i jego rodziny.

W artykule:

• Termin, formuła i adresaci forum
• Diagnostyka i współczesne możliwości leczenia choroby Alzheimera
• Komunikacja z chorym i reagowanie na trudne zachowania
• Aktywność fizyczna, zapobieganie upadkom i znaczenie fizjoterapii
• Dieta, nawodnienie i problemy z przyjmowaniem posiłków
• Rejestracja, pytania do ekspertów i informacje techniczne

Forum stworzone z myślą o pacjentach i opiekunach

Choroba Alzheimera nie dotyczy wyłącznie osoby, u której rozpoznano postępujące zaburzenia poznawcze. Wraz z rozwojem choroby zmienia się sposób funkcjonowania całej rodziny. Bliscy coraz częściej uczestniczą w organizowaniu leczenia, nadzorowaniu przyjmowania leków, przygotowywaniu posiłków, zapewnianiu bezpieczeństwa i planowaniu codziennych aktywności. Z czasem mogą również przejmować odpowiedzialność za sprawy formalne, finansowe i prawne pacjenta.

„Alzheimer: Forum dla Pacjentów i Ich Opiekunów” ma dostarczyć uczestnikom uporządkowanej, sprawdzonej wiedzy dotyczącej zarówno medycznych aspektów choroby, jak i wyzwań pojawiających się w warunkach domowych. Wydarzenie odbędzie się 18 września 2026 roku w formule online, dzięki czemu będzie dostępne dla osób z różnych regionów Polski, także tych, dla których udział w spotkaniu stacjonarnym byłby utrudniony.

Forum jest adresowane przede wszystkim do osób żyjących z chorobą Alzheimera, ich opiekunów, członków rodzin i opiekunów faktycznych. Z programu mogą skorzystać również lekarze, pielęgniarki, psycholodzy, fizjoterapeuci, dietetycy, pracownicy socjalni oraz przedstawiciele organizacji zajmujących się pomocą osobom z chorobami otępiennymi.

Oficjalna strona wydarzenia:
https://wsparciewdemencji.pl/

Dlaczego edukacja w chorobach otępiennych jest tak potrzebna?

Otępienie jest zespołem objawów, który może być następstwem różnych chorób i uszkodzeń mózgu. Choroba Alzheimera pozostaje jego najczęstszą przyczyną i według World Health Organization może odpowiadać za około 60–70 proc. przypadków otępienia. WHO zalicza otępienie do głównych przyczyn niesprawności i zależności od pomocy innych osób w populacji ludzi starszych.

Obciążenie związane z chorobą w dużej części przejmują członkowie rodzin. Pomoc nie ogranicza się przy tym do wykonywania obowiązków pielęgnacyjnych. Opiekun musi często interpretować zmieniające się zachowanie chorego, rozpoznawać możliwe przyczyny pobudzenia lub wycofania, kontrolować stan odżywienia, dbać o regularną aktywność i organizować kolejne konsultacje medyczne.

Według WHO opiekunowie nieformalni zapewniają osobom z otępieniem średnio około pięciu godzin opieki i nadzoru dziennie. Długotrwała odpowiedzialność za drugą osobę może prowadzić do przemęczenia, zaburzeń snu, ograniczenia aktywności zawodowej i społecznej, a także pogorszenia zdrowia psychicznego i somatycznego opiekuna.

Dlatego program forum nie ogranicza się do omówienia biologicznych mechanizmów choroby i sposobów jej leczenia. Równie ważne miejsce zajmą problemy komunikacyjne, emocjonalne, ruchowe, żywieniowe oraz organizacyjne.

Patronat Sekcji Alzheimerowskiej Polskiego Towarzystwa Neurologicznego

Forum odbywa się pod patronatem Sekcji Alzheimerowskiej Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Kierownictwo naukowe nad wydarzeniem objęła dr hab. n. med. Agnieszka Gorzkowska, prof. SUM, przewodnicząca Sekcji Alzheimerowskiej PTN, specjalistka w dziedzinie neurologii i psychologii klinicznej związana ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach.

Jej działalność kliniczna i naukowa koncentruje się między innymi na chorobach neurozwyrodnieniowych, neuropsychologii oraz neurorehabilitacji. Powierzenie jej kierownictwa naukowego ma zapewnić spójność merytoryczną programu oraz połączenie perspektywy lekarza z problemami, z którymi na co dzień spotykają się pacjenci i opiekunowie.

Jak rozpoznaje się dziś chorobę Alzheimera?

Jednym z głównych bloków forum będą kwestie medyczne. Prof. dr hab. n. med. Halina Sienkiewicz-Jarosz oraz dr hab. n. med. Agnieszka Gorzkowska, prof. SUM mają omówić współczesne zasady rozpoznawania choroby Alzheimera, możliwości leczenia objawowego oraz rozwój terapii modyfikujących przebieg choroby.

Rozpoznanie choroby Alzheimera nie powinno opierać się wyłącznie na stwierdzeniu pogorszenia pamięci. Proces diagnostyczny wymaga oceny przebiegu objawów, ich wpływu na codzienne funkcjonowanie, badania neurologicznego i neuropsychologicznego oraz wykluczenia innych możliwych przyczyn zaburzeń poznawczych. U części pacjentów potrzebne są badania obrazowe, laboratoryjne, genetyczne lub badania biomarkerów związanych z patologią amyloidową i białkiem tau.

Znaczenie wczesnej i prawidłowej diagnostyki rośnie wraz z rozwojem terapii przeznaczonych dla wybranych pacjentów znajdujących się na wczesnym etapie choroby. W Unii Europejskiej dopuszczono już leki przeciwciałowe ukierunkowane na beta-amyloid, takie jak lekanemab i donanemab. Nie są to jednak leki odpowiednie dla każdej osoby z otępieniem. Ich zastosowanie wymaga potwierdzenia choroby Alzheimera, dokładnej kwalifikacji, uwzględnienia genotypu APOE oraz monitorowania bezpieczeństwa leczenia, między innymi za pomocą rezonansu magnetycznego.

Nowe terapie nie eliminują także znaczenia leczenia objawowego, kontroli chorób współistniejących, rehabilitacji, aktywności fizycznej, właściwego żywienia i odpowiedniej organizacji opieki. Z punktu widzenia pacjenta oraz jego rodziny szczególnie ważne jest realistyczne przedstawienie możliwych korzyści, ograniczeń, ryzyka działań niepożądanych i wymagań organizacyjnych związanych z leczeniem.

Jak przygotować się do wizyty u neurologa?

Program forum ma również uwzględniać praktyczne przygotowanie pacjenta do konsultacji neurologicznej. W przypadku zaburzeń poznawczych obecność członka rodziny lub innej osoby dobrze znającej pacjenta często ma istotne znaczenie diagnostyczne. Chory może nie zauważać części trudności albo nie pamiętać okoliczności, w których dochodziło do problemów.

Jak rozmawiać z osobą chorą?

Blok psychologiczny poprowadzą mgr Julia Drzazga oraz mgr Gabriela Początek. W programie znalazły się zagadnienia dotyczące komunikacji z osobą chorą, wspierania jej w codziennym funkcjonowaniu, reagowania na trudne zachowania oraz dbania przez opiekuna o własne zdrowie psychiczne.

Postępujące zaburzenia pamięci, funkcji wykonawczych i rozumienia języka mogą sprawiać, że rozmowa z chorym staje się coraz trudniejsza. Wielokrotne powtarzanie tych samych pytań, zapominanie niedawnych wydarzeń, błędne rozpoznawanie osób lub miejsc, oskarżenia o kradzież, nieufność albo odmowa wykonania podstawowych czynności nie zawsze są działaniami świadomymi. Mogą wynikać bezpośrednio z uszkodzenia funkcji poznawczych, lęku, dezorientacji lub trudności w zrozumieniu sytuacji.

Skuteczna komunikacja zwykle wymaga stosowania krótkich i jednoznacznych komunikatów, ograniczenia nadmiaru bodźców, pozostawienia choremu czasu na odpowiedź oraz unikania konfrontacyjnego udowadniania mu błędu. Pomocne może być również dzielenie bardziej złożonych zadań na pojedyncze etapy i proponowanie ograniczonego wyboru zamiast zadawania bardzo ogólnych pytań.

Trudne zachowanie może mieć konkretną przyczynę

Pobudzenie, agresja, wędrowanie, krzyk, odmowa jedzenia lub wykonywania czynności higienicznych powinny skłaniać do poszukiwania możliwej przyczyny. Zachowanie pacjenta może być reakcją na ból, infekcję, zaparcie, zatrzymanie moczu, odwodnienie, działania niepożądane leków, zaburzenia snu, hałas, zmianę otoczenia albo niemożność zakomunikowania własnej potrzeby.

Nagła i wyraźna zmiana zachowania, szczególnie przebiegająca z zaburzeniem świadomości, sennością, gorączką, osłabieniem lub gwałtownym pogorszeniem sprawności, wymaga konsultacji medycznej. Nie każda zmiana zachowania jest nieuniknionym następstwem progresji choroby Alzheimera.

Zdrowie psychiczne opiekuna

Stała opieka nad osobą z otępieniem może prowadzić do przewlekłego przeciążenia. Opiekunowie często odkładają własne wizyty lekarskie, ograniczają odpoczynek i rezygnują z kontaktów społecznych. Wiele osób odczuwa także poczucie winy, bezradność, złość lub żal związany ze stopniową zmianą relacji z chorym.

Jednym z tematów forum będzie dbanie przez opiekuna o własne zdrowie psychiczne. W praktyce oznacza to nie tylko poszukiwanie pomocy psychologicznej, lecz również dzielenie obowiązków pomiędzy kilka osób, korzystanie z opieki wytchnieniowej, grup wsparcia i pomocy organizacji pacjenckich. Zabezpieczenie potrzeb opiekuna jest elementem właściwej opieki nad pacjentem, a nie przejawem egoizmu.

Fizjoterapia, ćwiczenia i zapobieganie upadkom

Osoby z chorobą Alzheimera mogą stopniowo ograniczać aktywność fizyczną, szczególnie gdy pojawiają się zaburzenia orientacji, lęk przed wyjściem z domu, pogorszenie równowagi lub trudności w wykonywaniu bardziej złożonych poleceń. Długotrwała bezczynność przyspiesza utratę siły mięśniowej, sprawności chodu i samodzielności.

W bloku fizjoterapeutycznym uczestnicy poznają ćwiczenia możliwe do wykonywania w domu, sposoby dostosowywania aktywności do etapu choroby oraz metody ograniczania ryzyka upadków. Właściwie dobrany ruch może wspierać sprawność funkcjonalną, pomagać w utrzymaniu mobilności, poprawiać jakość snu i zmniejszać skutki długotrwałego siedzenia.

Program ćwiczeń powinien być prosty, przewidywalny i dopasowany do możliwości pacjenta. U osoby z bardziej zaawansowanymi zaburzeniami poznawczymi lepiej mogą sprawdzać się ćwiczenia oparte na naśladowaniu ruchu niż na rozbudowanych instrukcjach słownych. Korzystne jest włączanie aktywności do stałego rytmu dnia i wykonywanie jej w znanym, bezpiecznym otoczeniu.

Bezpieczne otoczenie domowe

Zapobieganie upadkom obejmuje nie tylko ćwiczenia równowagi. Należy również ocenić warunki mieszkaniowe, oświetlenie, dostępność poręczy, wysokość łóżka i krzeseł, rodzaj obuwia oraz obecność luźnych dywanów i przewodów. Znaczenie ma także kontrola wzroku, słuchu, ciśnienia tętniczego i leków mogących powodować senność, zawroty głowy lub hipotonię ortostatyczną.

Po upadku warto ustalić nie tylko, czy doszło do urazu, ale także dlaczego zdarzenie wystąpiło. Przyczyną może być osłabienie mięśni, infekcja, odwodnienie, zaburzenie rytmu serca, działanie leków, pogorszenie widzenia albo nieprawidłowo dobrany sprzęt pomocniczy.

Dieta, nawodnienie i problemy z jedzeniem

Blok żywieniowy poprowadzi mgr Katarzyna Szczechowiak, psycholog i dietetyk kliniczny zajmująca się między innymi żywieniem osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi oraz otępieniem. W programie znalazły się zagadnienia dotyczące diety MIND, nawodnienia, problemów z przyjmowaniem posiłków oraz faktów i mitów związanych z suplementacją.

Żywienie osoby z chorobą Alzheimera może stawać się coraz trudniejsze. Pacjent może zapominać o posiłkach, tracić zdolność przygotowywania jedzenia, nie rozpoznawać produktów, odmawiać jedzenia lub sięgać wielokrotnie po ten sam posiłek. Zaburzenia węchu, smaku i percepcji wzrokowej mogą dodatkowo wpływać na apetyt.

W bardziej zaawansowanym stadium choroby mogą pojawić się trudności z żuciem i połykaniem, przetrzymywanie pokarmu w jamie ustnej oraz zwiększone ryzyko zachłyśnięcia. Kaszel podczas jedzenia, zmiana głosu po połknięciu, nawracające infekcje dróg oddechowych, wydłużenie czasu posiłków lub niewyjaśniona utrata masy ciała powinny skłaniać do konsultacji lekarskiej i oceny połykania.

Znaczenie nawodnienia

Odwodnienie może nasilać osłabienie, zaparcia, hipotonię, zaburzenia świadomości i ryzyko upadków. Osoba z otępieniem może nie odczuwać pragnienia, nie pamiętać o piciu albo nie potrafić samodzielnie przygotować napoju. Pomocne jest regularne proponowanie niewielkich porcji płynów, pozostawianie napoju w widocznym miejscu oraz obserwowanie ilości przyjmowanych płynów.

U pacjentów z niewydolnością serca, zaawansowaną chorobą nerek lub innymi schorzeniami wymagającymi ograniczenia podaży płynów zalecenia muszą być ustalane indywidualnie z lekarzem.

Dieta MIND i suplementy

Dieta MIND łączy elementy diety śródziemnomorskiej i diety DASH. Opiera się przede wszystkim na regularnym spożywaniu warzyw, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, orzechów, owoców jagodowych, ryb i oliwy, przy ograniczeniu produktów wysoko przetworzonych, nadmiaru cukrów prostych oraz tłuszczów nasyconych.

Model ten może być elementem ogólnego postępowania wspierającego zdrowie mózgu i układu sercowo-naczyniowego, nie jest jednak metodą leczenia już rozwiniętej choroby Alzheimera. Podobnej ostrożności wymaga suplementacja. Preparaty reklamowane jako środki poprawiające pamięć nie zawsze mają potwierdzoną skuteczność, a niektóre mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi, przeciwpłytkowymi, przeciwpadaczkowymi lub psychotropowymi.

Gdzie pacjent i opiekun mogą uzyskać pomoc?

Osobny blok zostanie poświęcony wsparciu udzielanemu przez organizacje alzheimerowskie. Temat przedstawi dr n. o zdr. Edyta Ekwińska, wiceprezes Alzheimer Polska, od wielu lat zaangażowana w organizację pomocy dla osób żyjących z otępieniem i ich rodzin.

Organizacje społeczne mogą oferować między innymi grupy wsparcia, poradnictwo, materiały edukacyjne, zajęcia dla pacjentów, pomoc w uzyskaniu informacji o lokalnych świadczeniach oraz wsparcie w rozwiązywaniu problemów formalnych. Dla wielu rodzin kontakt z organizacją pacjencką jest także okazją do rozmowy z osobami znajdującymi się w podobnej sytuacji.

Szczególnie ważne jest poszukiwanie wsparcia na możliwie wczesnym etapie choroby, zanim opiekun osiągnie stan skrajnego przeciążenia. Rozłożenie obowiązków, zaplanowanie opieki zastępczej i wcześniejsze uporządkowanie spraw prawnych mogą ograniczyć ryzyko kryzysu w dalszym przebiegu choroby.

Pytania do ekspertów przed rozpoczęciem forum

Organizatorzy umożliwiają przesyłanie pytań do ekspertów jeszcze przed rozpoczęciem wydarzenia. Wybrane zagadnienia mają zostać omówione podczas sesji na żywo. Formularz pytania znajduje się na oficjalnej stronie forum.

Odpowiedzi przekazywane w czasie wydarzenia będą miały charakter edukacyjny i nie zastąpią indywidualnej konsultacji lekarskiej, psychologicznej, dietetycznej lub fizjoterapeutycznej. Decyzje dotyczące rozpoznania i leczenia powinny być podejmowane przez personel medyczny znający stan konkretnego pacjenta.

Najważniejsze informacje organizacyjne

• Nazwa wydarzenia: Alzheimer: Forum dla Pacjentów i Ich Opiekunów
• Data: 18 września 2026 roku
• Forma: konferencja online
• Kierownictwo naukowe: dr hab. n. med. Agnieszka Gorzkowska, prof. SUM
• Patronat merytoryczny: Sekcja Alzheimerowska Polskiego Towarzystwa Neurologicznego
• Organizator: S&P Partners Kubicki Sp. j.

Oficjalna strona wydarzenia:
https://wsparciewdemencji.pl/

Formularz „Zapisz się”:
https://wsparciewdemencji.pl/zapisz

Interdyscyplinarna wiedza potrzebna w codziennej opiece

Największą wartością forum jest połączenie perspektywy neurologicznej z problemami, które pojawiają się każdego dnia w domu pacjenta. Nawet właściwie dobrane leczenie farmakologiczne nie rozwiązuje wszystkich trudności związanych z komunikacją, odżywianiem, mobilnością, bezpieczeństwem i przeciążeniem opiekuna.

W chorobie Alzheimera potrzebne jest długofalowe, wielospecjalistyczne postępowanie dostosowane do aktualnego etapu choroby. Obejmuje ono regularną ocenę medyczną, wspieranie samodzielności, dostosowanie otoczenia, profilaktykę upadków i niedożywienia, a także zapewnienie opiekunowi dostępu do informacji i realnej pomocy.

Forum może pomóc rodzinom lepiej zrozumieć zachodzące zmiany, przygotować się do rozmowy ze specjalistami i wcześniej rozpoznać sytuacje wymagające interwencji medycznej. Dla personelu ochrony zdrowia wydarzenie będzie natomiast okazją do spojrzenia na chorobę z perspektywy pacjenta i osoby, która sprawuje nad nim codzienną opiekę.

TygodnikMedyczny.pl objął wydarzenie „Alzheimer: Forum dla Pacjentów i Ich Opiekunów” patronatem medialnym.