Międzynarodowy projekt badawczy z udziałem pracowników naukowych Uniwersytetu Karola III w Madrycie (UC3M), wspierany przez Hiszpańską Agencję Kosmiczną (AEE), zakończył właśnie kampanię lotów parabolicznych w Bordeaux (Francja). Głównym celem projektu jest zbadanie oraz przeciwdziałanie niekorzystnym skutkom mikrograwitacji dla organizmu człowieka – kluczowego wyzwania w kontekście przyszłych misji na Księżyc i Marsa.
Badaniom przewodzi profesor Ana Díaz Artiles z Texas A&M University (TAMU, USA), honorowa profesor w Katedrze Inżynierii Lotniczej i Kosmicznej UC3M. Zespół testował nowatorskie rozwiązanie chroniące zdrowie sercowo-naczyniowe i wzrok astronautów podczas długotrwałych misji. – „Wyniki tych badań będą nie tylko istotne dla przyszłości eksploracji kosmosu, ale mogą znaleźć zastosowanie również na Ziemi, np. w terapii chorób naczyniowych i rehabilitacji kardiologicznej” – podkreśla prof. Díaz Artiles.
Projekt jest przełomowy również pod względem zespołu – z dużym udziałem kobiet i hiszpańskich badaczy. W badaniach uczestniczą m.in.: Sara García Alonso, rezerwowa astronautka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA); Isabel Vera Trallero, dyrektor Biura Kosmosu i Społeczeństwa w AEE; oraz Beatriz Puente-Espada, dyrektor Centrum Medycyny Lotniczej (CIMA) Sił Powietrznych i Kosmicznych. Hiszpański zespół uzupełniają: prof. Óscar Flores Arias, dyrektor Katedry Inżynierii Lotniczej i Kosmicznej UC3M; student studiów magisterskich Huc Pentinat Llurba z TAMU oraz przedstawiciele Krajowego Instytutu Technologii Lotniczej (INTA).
Nowe metody przeciwdziałania skutkom mikrograwitacji
W warunkach mikrograwitacji dochodzi do zniesienia różnic ciśnień hydrostatycznych, co powoduje redystrybucję płynów ustrojowych w kierunku głowy. Może to prowadzić do problemów ze wzrokiem, zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego oraz ryzyka powstawania zakrzepów w obrębie szyi. Aby temu przeciwdziałać, zespół testował technikę zwaną Lower Body Negative Pressure (LBNP), polegającą na zastosowaniu podciśnienia w dolnych partiach ciała. Mechanizm ten umożliwia przemieszczenie płynów z powrotem do kończyn dolnych i normalizację krążenia.
– „Najciekawsze w tym projekcie jest to, że oceniamy tak obiecującą metodę jak LBNP w rzeczywistych warunkach mikrograwitacji. Pozwala to przeanalizować jej skuteczność w ochronie wzroku i układu sercowo-naczyniowego astronautów – dwóch największych wyzwań w misjach długoterminowych” – wyjaśnia prof. Óscar Flores. Dodaje również, że potwierdzenie skuteczności tej metody może mieć potencjalne zastosowania kliniczne na Ziemi.
Podczas lotów parabolicznych skuteczność techniki oceniano poprzez pomiary krążenia krwi w obrębie szyi oraz innych parametrów sercowo-naczyniowych i okulistycznych. Projekt ma charakter globalny i obejmuje współpracę z renomowanymi ośrodkami z USA, takimi jak University of California, Davis oraz University of Florida. Finansowanie zapewniają ESA, NASA, TAMU oraz Lockheed Martin Corporation.
