Badanie sugeruje, że bambus ma potencjał na superfood

Pierwszy na świecie akademicki przegląd badań dotyczących spożycia bambusa wykazał zaskakująco szerokie spektrum potencjalnych korzyści zdrowotnych. Obejmują one m.in. wspomaganie kontroli glikemii, działanie przeciwzapalne, poprawę funkcjonowania przewodu pokarmowego oraz właściwości antyoksydacyjne.

Bambus jest najszybciej rosnącą rośliną na Ziemi – niektóre jego odmiany mogą przyrastać nawet o 90 cm dziennie. Największymi producentami są Chiny i Indie. Choć pędy bambusa od dawna stanowią istotny element wielu diet azjatyckich, nowe dane wskazują, że mogą one odegrać ważną rolę żywieniową także w innych regionach świata.

Skład odżywczy bambusa

Pędy bambusa charakteryzują się wysoką zawartością białka, umiarkowaną ilością błonnika oraz niską zawartością tłuszczu. Zawierają aminokwasy, selen i potas, a także są naturalnym źródłem witamin, takich jak tiamina, niacyna, witamina A, witamina B6 oraz witamina E. Taki profil odżywczy czyni bambus interesującym komponentem diety w kontekście prewencji chorób metabolicznych.

Metodologia przeglądu badań

Przegląd, przygotowany przez zespół naukowców z Anglia Ruskin University (ARU) w Wielkiej Brytanii, jest pierwszą pracą, która kompleksowo zebrała i przeanalizowała wszystkie dotychczas opublikowane badania dotyczące spożycia bambusa. Uwzględniono zarówno badania z udziałem ludzi (in vivo), jak i eksperymenty laboratoryjne prowadzone na ludzkich liniach komórkowych (in vitro).

Wpływ na zdrowie metaboliczne i układ sercowo-naczyniowy

Analiza wyników sugeruje, że spożycie pędów bambusa może korzystnie wpływać na zdrowie metaboliczne. W badaniach klinicznych obserwowano poprawę kontroli glikemii, co wskazuje na potencjalną rolę bambusa w regulacji stężenia glukozy we krwi, istotną zwłaszcza w kontekście cukrzycy. Odnotowano również poprawę profilu lipidowego, co może przekładać się na zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Rola błonnika i wpływ na jelita

Bambus stanowi źródło różnych frakcji błonnika pokarmowego, w tym celulozy, hemicelulozy i ligniny. Badania z udziałem ludzi wykazały, że jego spożycie może poprawiać czynność jelit oraz sprzyjać prawidłowej perystaltyce przewodu pokarmowego.

Działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne

W badaniach klinicznych stwierdzono wzrost aktywności antyoksydacyjnej i przeciwzapalnej po spożyciu bambusa, a także obniżenie toksyczności komórkowej i zwiększenie żywotności komórek. Z kolei badania in vitro potwierdziły wysoką wartość odżywczą bambusa oraz jego silne właściwości antyoksydacyjne.

Potencjalne działanie probiotyczne i bezpieczeństwo żywności

Badania laboratoryjne wykazały również możliwe działanie probiotyczne, sugerując, że bambus może wspierać zdrowie jelit poprzez promowanie wzrostu korzystnych bakterii. Ponadto stwierdzono, że związki obecne w bambusie hamują powstawanie furanu oraz ograniczają tworzenie akrylamidu – toksycznych substancji powstających podczas smażenia lub pieczenia niektórych produktów spożywczych. Wskazuje to na potencjał wykorzystania bambusa jako dodatku poprawiającego bezpieczeństwo żywności.

Ryzyka związane ze spożyciem bambusa

Autorzy przeglądu zwracają jednak uwagę na istotne zagrożenia wynikające ze spożywania bambusa, który nie został odpowiednio przygotowany. Niektóre gatunki zawierają glikozydy cyjanogenne, zdolne do uwalniania cyjanku po spożyciu na surowo. Dodatkowo jedno z badań wykazało obecność związków mogących zaburzać syntezę hormonów tarczycy i zwiększać ryzyko rozwoju wola, z którym wiążą się liczne powikłania zdrowotne. Oba zagrożenia można skutecznie wyeliminować poprzez właściwe, wstępne gotowanie pędów bambusa.

Znaczenie kliniczne i kierunki dalszych badań

Profesor Lee Smith, autor korespondencyjny pracy i profesor zdrowia publicznego w Anglia Ruskin University, podkreśla, że bambus jest już powszechnie spożywany w części Azji i ma ogromny potencjał jako zdrowy oraz zrównoważony element diety na świecie, pod warunkiem prawidłowego przygotowania. Zidentyfikowane korzyści zdrowotne, w tym potencjalne wsparcie w walce z cukrzycą i chorobami serca, wynikają najprawdopodobniej z bogatego składu odżywczego bambusa i jego ekstraktów.

Jednocześnie autorzy zaznaczają, że obecny stan wiedzy jest ograniczony. Spośród dostępnych publikacji jedynie cztery badania z udziałem ludzi spełniły kryteria włączenia do przeglądu, co podkreśla potrzebę przeprowadzenia kolejnych, wysokiej jakości badań klinicznych przed sformułowaniem jednoznacznych zaleceń żywieniowych.

Źródło: Advances in Bamboo Science, Study suggests bamboo has ‘superfood’ potential
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.bamboo.2025.100210