Biologiczny implant rdzenia kręgowego coraz bliżej zastosowania u pierwszego pacjenta

Izraelska firma biotechnologiczna Matricelf oraz Loewenstein Rehabilitation Medical Center rozpoczęły współpracę przygotowującą do potencjalnie pierwszego na świecie wszczepienia spersonalizowanego, biologicznego implantu neuronalnego pacjentowi z porażeniem po urazie rdzenia kręgowego. Ośrodek rehabilitacyjny ma rozpocząć identyfikację i ocenę potencjalnych kandydatów oraz pobieranie próbek krwi potrzebnych do wytworzenia implantów z własnych komórek pacjentów. Jeśli wszystkie etapy naukowe i regulacyjne zostaną pomyślnie zakończone, Matricelf zakłada możliwość rozpoczęcia leczenia wybranego pacjenta w pierwszej połowie 2027 roku.

W artykule:

• Przygotowania do pierwszego wszczepienia biologicznego implantu rdzenia kręgowego
• Rola Loewenstein Rehabilitation Medical Center w kwalifikacji pacjentów
• Jak z własnych komórek pacjenta ma powstawać implant neuronalny
• Technologia opracowana przez zespół prof. Tala Dvira
• Planowane miejsce wykonania pierwszej implantacji
• Dlaczego rozpoczęcie kwalifikacji nie oznacza jeszcze zgody na badanie kliniczne

Przygotowania do zastosowania technologii u człowieka

Firma biotechnologiczna Matricelf oraz Loewenstein Rehabilitation Medical Center będą współpracować przy przygotowaniach do pierwszego na świecie wszczepienia inżynieryjnie wytworzonego rdzenia kręgowego pacjentowi z porażeniem.

Ośrodek rehabilitacyjny ma rozpocząć proces identyfikacji i oceny potencjalnie odpowiednich pacjentów oraz pobierania od nich próbek krwi, które będą wykorzystywane do produkcji spersonalizowanych implantów neuronalnych. Według Matricelf jest to istotny etap przejścia od rozwoju naukowego technologii do przygotowania infrastruktury niezbędnej do jej potencjalnego zastosowania klinicznego u ludzi.

Technologia wywodzi się z badań prowadzonych na Tel-Aviv University przez zespół prof. Tala Dvira. Jej celem jest stworzenie biologicznego implantu neuronalnego przeznaczonego do umieszczenia w miejscu uszkodzenia rdzenia kręgowego, z perspektywą przywrócenia osobom z porażeniem możliwości stania i chodzenia oraz zwiększenia ich samodzielności.

Loewenstein Rehabilitation Medical Center ma kwalifikować potencjalnych pacjentów

Matricelf, która rozwija biologiczny implant neuronalny przeznaczony do leczenia następstw urazów rdzenia kręgowego, podpisała porozumienie o współpracy z Loewenstein Rehabilitation Medical Center należącym do Clalit Health Services.

Zgodnie z porozumieniem ma rozpocząć się proces identyfikowania i oceny osób, które potencjalnie mogłyby zostać zakwalifikowane do przyszłego zastosowania technologii. Loewenstein Rehabilitation Medical Center odpowiada za kliniczne aspekty współpracy, w tym ocenę pacjentów oraz wspieranie ich podczas kolejnych etapów przygotowań.

Ośrodek posiada rozległe doświadczenie w rehabilitacji osób z urazami rdzenia kręgowego. Znajomość przebiegu choroby, następstw urazu oraz procesu rehabilitacji ma umożliwić klinicystom ocenę, którzy pacjenci mogą spełniać kryteria przyszłego badania.

Implant ma powstawać z własnych komórek pacjenta

Po znalezieniu odpowiedniego kandydata i uzyskaniu jego zgody zostanie pobrana próbka krwi. Na jej podstawie mają zostać wytworzone indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (induced Pluripotent Stem Cells, iPSCs).

Komórki te mają stanowić komponent komórkowy autologicznego implantu neuronalnego, czyli implantu wytwarzanego indywidualnie dla konkretnego pacjenta z wykorzystaniem jego własnego materiału biologicznego.

Produkcja każdego spersonalizowanego implantu trwa kilka miesięcy. Z tego względu wcześniejsze pobieranie próbek krwi ma umożliwić równoległe prowadzenie prac związanych z produkcją implantów oraz postępowania regulacyjnego niezbędnego przed zastosowaniem technologii u człowieka.

Matricelf szacuje, że jeżeli wszystkie kolejne etapy będą przebiegały zgodnie z planem, możliwe będzie zakończenie procesu przygotowawczego i rozpoczęcie leczenia wybranego pacjenta w pierwszej połowie 2027 roku.

Biologiczna „część zamienna” dla uszkodzonego rdzenia

Technologia Matricelf opiera się na rozwiązaniu opracowanym w laboratorium prof. Tala Dvira na Tel-Aviv University. Spersonalizowany implant neuronalny jest tworzony z komórek i tkanek danego pacjenta. Autorzy technologii porównują go do biologicznej „części zamiennej”, której zadaniem ma być zastąpienie uszkodzonej tkanki w obrębie rdzenia kręgowego.

Po przygotowaniu implant miałby zostać wszczepiony bezpośrednio w obszar uszkodzenia rdzenia. Wykorzystanie własnych komórek i tkanek pacjenta ma w założeniu ograniczać ryzyko odrzucenia implantu oraz sprzyjać jego integracji z organizmem.

Rozwiązanie rozwijane przez Matricelf jest związane z technologią inżynierii tkankowej i medycyny regeneracyjnej rozwijaną przez zespół prof. Tala Dvira. Prof. Dvir pełni również funkcję Chief Scientist w Matricelf.

Pierwsza implantacja ma zostać przeprowadzona w Sheba Medical Center

Współpraca z Loewenstein Rehabilitation Medical Center uzupełnia wcześniejszą współpracę Matricelf z Sheba Medical Center. To właśnie w Sheba Medical Center ma zostać przeprowadzona pierwsza procedura implantacji.

Podział zadań między ośrodkami ma pozwolić na połączenie specjalistycznej wiedzy dotyczącej urazów rdzenia kręgowego i rehabilitacji z zapleczem koniecznym do przeprowadzenia przyszłej procedury implantacyjnej.

Dr Dianne Michaeli, Deputy Director of the Orenstein Spinal Cord Injury Rehabilitation Department w Loewenstein Rehabilitation Medical Center, podkreśliła, że oddział należy do czołowych izraelskich ośrodków zajmujących się tym obszarem i ma duże doświadczenie w leczeniu osób ze złożonymi urazami rdzenia kręgowego.

Według dr Michaeli szczegółowa znajomość pacjentów i przebiegu ich rehabilitacji umożliwia zespołowi udział w identyfikowaniu oraz ocenie kandydatów do przyszłego badania. Współpraca ma połączyć doświadczenie kliniczne i rehabilitacyjne Loewenstein z technologią medycyny regeneracyjnej rozwijaną przez Matricelf, z nadzieją na stworzenie w przyszłości nowych możliwości terapeutycznych dla osób żyjących z porażeniem w następstwie urazu rdzenia kręgowego.

To jeszcze nie jest zgoda na badanie kliniczne

Matricelf wyraźnie zaznacza, że zawarcie umowy z Loewenstein Rehabilitation Medical Center oraz rozpoczęcie procesu identyfikowania potencjalnych pacjentów nie oznaczają uzyskania zgody na rozpoczęcie badania klinicznego ani na wykonywanie implantacji u ludzi.

Leczenie będzie mogło się rozpocząć dopiero po osiągnięciu wszystkich wymaganych kamieni milowych w zakresie badań naukowych i procedur regulacyjnych oraz po uzyskaniu ostatecznej zgody Ministry of Health.

Oznacza to, że obecny etap należy traktować przede wszystkim jako przygotowanie zaplecza klinicznego i produkcyjnego. Pobieranie krwi oraz tworzenie potencjalnych implantów ma pozwolić ograniczyć czas potrzebny na rozpoczęcie właściwego etapu klinicznego, jeżeli odpowiednie zezwolenia zostaną wydane.

W praktyce klinicznej

Rozwijana technologia ma potencjalnie stworzyć zupełnie nową możliwość postępowania u osób z trwałymi następstwami urazowego uszkodzenia rdzenia kręgowego. Na obecnym etapie nie można jednak przesądzać ani o skuteczności, ani o bezpieczeństwie takiej terapii u człowieka. Dopiero przyszłe badania kliniczne będą mogły wykazać, czy implant może integrować się z tkanką gospodarza i prowadzić do klinicznie istotnej poprawy funkcji neurologicznych.

Zapowiadane rozpoczęcie leczenia w pierwszej połowie 2027 roku pozostaje uzależnione od powodzenia kolejnych etapów przygotowań oraz uzyskania wymaganych zgód regulacyjnych.

Źródło: Tel-Aviv University, A step toward the world’s first implantation of an engineered spinal cord, 19 sierpnia 2026 r.