Od ponad 200 lat glikozydy nasercowe pozyskiwane z liści naparstnicy purpurowej (Digitalis purpurea) stosowane są w terapii niewydolności serca.
Do tej grupy glikozydów nasercowych należy również digitoksyna. Choć od dawna istniały przesłanki o jej korzystnym działaniu, dopiero teraz jednoznacznie udowodniono w badaniach klinicznych, że digitoksyna wywiera istotny, pozytywny wpływ na pacjentów z niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (HFrEF, heart failure with reduced ejection fraction).
Przez dziesięć lat zespół prof. dr. Johannesa Bauersachsa, dyrektora Kliniki Kardiologii i Angiologii w Medizinische Hochschule Hannover (MHH), oraz prof. dr. Udo Bavendieka prowadził randomizowaną, wieloośrodkową próbę kliniczną DIGIT-HF obejmującą ponad 1200 pacjentów w Niemczech, Austrii i Serbii. Wyniki nie pozostawiają wątpliwości: terapia uzupełniająca digitoksyną zmniejsza śmiertelność oraz liczbę hospitalizacji z powodu niewydolności serca u osób z zaawansowaną HFrEF.
Badanie, opublikowane w New England Journal of Medicine i zaprezentowane w sierpniu 2025 roku podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Madrycie, może zmienić standard postępowania w tej grupie pacjentów.
Choroba o wysokiej śmiertelności i kosztach
Przewlekła niewydolność serca dotyczy w Niemczech około 4 milionów osób i stanowi jedną z głównych przyczyn hospitalizacji i zgonów. Objawia się dusznością, niską tolerancją wysiłku, obrzękami, a także zaburzeniami rytmu. Do standardowych leków należą beta-adrenolityki, inhibitory układu renina–angiotensyna–aldosteron, diuretyki czy, od 2021 roku, inhibitory SGLT-2. Dzięki DIGIT-HF digitoksyna może stać się kolejną filarem terapii.
Przewaga nad digoksyną
Dotychczasowe badania koncentrowały się głównie na digoksynie, również glikozydzie nasercowym. Jednak jej zastosowanie u chorych z niewydolnością nerek jest ograniczone, ponieważ lek ten wydalany jest niemal wyłącznie przez nerki. Digitoksyna, metabolizowana dodatkowo w wątrobie i jelitach, jest lepiej tolerowana u pacjentów z chorobami nerek – częstymi w zaawansowanej niewydolności serca.
Bezpieczna, skuteczna i tania
Obawy dotyczące bezpieczeństwa digitoksyny zostały rozwiane. Odpowiednio dawkowana, jest lekiem bezpiecznym i dodatkowo pozwala kontrolować rytm przedsionków u chorych z migotaniem przedsionków, zwłaszcza gdy beta-blokery nie wystarczają. Jej atutem jest także niski koszt – to lek dostępny jako tanie generyczne preparaty.
Rekomendowana dawka to obecnie 0,07 mg na dobę lub mniej, co w badaniu pozwoliło uzyskać redukcję śmiertelności i hospitalizacji bez istotnych działań niepożądanych.
Znaczenie DIGIT-HF
DIGIT-HF to jedno z największych badań ostatnich lat nad terapią niewydolności serca w Europie, koordynowane przez MHH przy wsparciu Ministerstwa Badań i Technologii Niemiec, fundacji kardiologicznych oraz z udziałem ponad 50 ośrodków. Wyniki potwierdzają, że dobrze znany, historyczny lek może znaleźć nowoczesne i bezpieczne miejsce w praktyce klinicznej XXI wieku.
Źródło: New England Journal of Medicine, Digitoxin in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction
DOI: 10.1056/NEJMoa2415471
