Dobre wieści dla przyszłych niepalących: już po dwóch do trzech dniach od zaprzestania palenia poprawiają się zmysły smaku i węchu, po dwóch tygodniach rośnie poziom energii, skóra staje się zdrowsza, a po jednym do trzech miesięcy ustępują kaszel, duszność i nadmierna produkcja śluzu. Liczba osób palących w Niemczech systematycznie maleje – z 22 milionów w 2000 roku do przewidywanych 16 milionów w 2025 roku. Niestety, coraz mniej osób podejmuje próbę rzucenia palenia – ostatnio jedynie około 15% palaczy podejmowało ją przynajmniej raz w roku.
Zaskakujące jest to, że tylko około 13% palaczy w Niemczech korzysta z metod opartych na dowodach naukowych, takich jak leki lub profesjonalne wsparcie behawioralne. Średnia światowa wynosi około 31%. „Jeśli chodzi o medyczne wsparcie w rzucaniu palenia, mamy w Niemczech wiele do nadrobienia, mimo że skuteczność tych metod została już wielokrotnie potwierdzona” – podkreśla prof. Carl-Peter Criée, przewodniczący Niemieckiej Ligii Chorób Układu Oddechowego (DAL). Z okazji Światowego Dnia Bez Tytoniu wyjaśnia on w krótkim wywiadzie, dlaczego warto rzucić palenie nawet w starszym wieku i jakie zmiany w organizmie zachodzą już wkrótce po odstawieniu nikotyny.
Wpływ dymu tytoniowego na układ oddechowy i choroby płuc wywoływane przez palenie
Substancje chemiczne zawarte w dymie tytoniowym uszkadzają rzęski migawkowe w drogach oddechowych, przez co toksyny, substancje drażniące i rakotwórcze dostają się bezpośrednio do płuc. Prowadzi to do stanu zapalnego błony śluzowej oskrzeli, kaszlu i nadmiernej produkcji śluzu. W konsekwencji mogą rozwinąć się choroby takie jak: przewlekłe zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozedma płuc, astma oskrzelowa, niektóre postacie włóknienia płuc oraz rak płuca, spowodowany uszkodzeniem DNA.
Czy palenie e-papierosów jest mniej szkodliwe niż tradycyjnych papierosów?
Para z e-papierosów zawiera mniej toksycznych substancji niż dym tytoniowy, co nie oznacza, że jest nieszkodliwa. Podczas podgrzewania płynów mogą powstawać nowe, również rakotwórcze związki, np. formaldehyd. W aerozolu wykryto także reaktywne formy tlenu i metale ciężkie, takie jak nikiel, chrom i ołów, pochodzące z elementów grzewczych urządzenia. Zawarte są tam również ultradrobne cząstki, które mogą wnikać głęboko do płuc, wywołując stany zapalne. Choć brakuje jeszcze badań długoterminowych, dane z małych prób sugerują, że e-papierosy mogą wywoływać lub nasilać astmę oraz inne choroby układu oddechowego, takie jak POChP – choć w mniejszym stopniu niż tradycyjne papierosy.
Jakie zmiany zachodzą w organizmie po rzuceniu palenia i jak szybko się one pojawiają?
Organizm zaczyna się regenerować niemal natychmiast po rzuceniu palenia. Już po 20 minutach normalizują się ciśnienie krwi i tętno, po 8 godzinach spada poziom tlenku węgla we krwi. Po 24 godzinach zmniejsza się ryzyko zawału serca, a po dwóch-trzech dniach poprawiają się zmysły smaku i węchu – nikotyna zostaje całkowicie usunięta z organizmu. Mogą wówczas wystąpić objawy odstawienne, takie jak drażliwość, bezsenność, nerwowość i wahania nastroju.
Po 1–3 miesiącach ustępują kaszel, duszność i nadprodukcja śluzu. Regenerują się rzęski w drogach oddechowych, co poprawia usuwanie zanieczyszczeń. Po 9 miesiącach zmniejsza się podatność na infekcje, takie jak zapalenie oskrzeli czy płuc. Po roku ryzyko chorób układu krążenia jest o połowę mniejsze niż u palaczy. Po 5–15 latach ryzyko udaru, zawału serca i raka płuca zbliża się do poziomu osób niepalących. Znacząco spadają także inne ryzyka, jak np. rozwój POChP czy raka płuc.
Im wcześniej nastąpi rzucenie palenia, tym większa szansa na uniknięcie poważnych chorób.
Czy rzucenie palenia ma sens w każdym wieku?
Tak – nawet w starszym wieku warto rzucić palenie. Organizm zaczyna się regenerować natychmiast, a ryzyko wielu chorób znacznie się obniża – niezależnie od wieku i liczby wypalonych wcześniej papierosów. Nawet jeśli pewne uszkodzenia są nieodwracalne, zaprzestanie palenia może spowolnić rozwój choroby, zapobiec powikłaniom i znacznie poprawić jakość życia – co ma znaczenie w każdym wieku.
Źródło: Deutsche Atemwegsliga e.V.
