Utrata znacznej ilości kilogramów zapewnia długoterminową ochronę przed problemami zdrowotnymi nawet u osób, które częściowo odzyskały utraconą wagę – wynika z badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Göteborgu na pacjentach po chirurgicznym leczeniu otyłości.
Badanie, którego wyniki opublikowano na łamach czasopisma „The Lancet Regional Health – Europe”, koncentruje się na skutkach zdrowotnych ponownego wzrostu masy ciała po znacznym jej spadku, czyli zagadnieniu, które do tej pory nie było dobrze poznane naukowo.
Autorzy pracy przeanalizowali dane dotyczące umieralności, chorób układu krążenia, nowotworów oraz chorób mikrokrążenia, czyli schorzeń dotyczących najmniejszych naczyń krwionośnych organizmu. Uczestnikami badania były osoby, które pierwotnie straciły dużo na wadze, a następnie odzyskały znaczną część utraconych kilogramów.
Analizą objęto 1346 uczestników długoterminowego projektu badawczego SOS (Swedish Obese Subjects) prowadzonego przez Uniwersytet w Göteborgu, będącego najobszerniejszym badaniem na świecie dotyczącym skutków leczenia chirurgicznego otyłości w porównaniu z konwencjonalnymi metodami leczenia. Dodatkowe dane zdrowotne uczestników uzyskano z krajowych rejestrów prowadzonych przez szwedzką Radę ds. Zdrowia i Opieki Społecznej (National Board of Health and Welfare).
Ryzyko nowotworów i oczekiwana długość życia bez zmian
Rok po zabiegu chirurgicznym uczestnicy badania schudli średnio około 30 kilogramów. Po czterech latach ponad połowa z nich odzyskała co najmniej 20 procent masy utraconej w pierwszym roku po operacji.
Badacze porównali zatem dwie grupy: osoby, które odzyskały co najmniej 20 procent wcześniej utraconej masy ciała oraz osoby, które utrzymały niższą wagę lub przytyły tylko nieznacznie.
Analiza wykazała, że w zakresie ryzyka nowotworów oraz długości życia nie występowały istotne różnice między obiema grupami. Zachorowalność na nowotwory oraz śmiertelność były na podobnym poziomie niezależnie od częściowego powrotu wagi. Zauważono natomiast istotne różnice dotyczące chorób mikrokrążenia – uczestnicy, którzy ponownie przytyli, byli bardziej zagrożeni. Wskaźnik zapadalności wyniósł 11,0 na 1000 osobolat w porównaniu z 8,7 w grupie utrzymującej niższą masę ciała.
Podobny wzór, choć mniej wyraźny, zaobserwowano w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego (łączny wskaźnik zawałów serca, udarów i niewydolności serca). W grupie, która odzyskała znaczną część wagi, wskaźnik ten wynosił 15,7 na 1000 osobolat, wobec 13,0 w grupie, która utrzymała niższą masę ciała.
Długotrwałe pozytywne efekty utraty wagi
Jedna z głównych autorek badania, Kajsa Sjöholm, profesor nadzwyczajny w Zakładzie Medycyny Molekularnej i Klinicznej Akademii Sahlgrenska na Uniwersytecie w Göteborgu, komentuje wyniki badań:
„Dotychczas niewiele było wiadomo na temat tego, jak częściowe odzyskanie wagi wpływa na zdrowie długoterminowe i śmiertelność po wcześniejszej dużej utracie kilogramów. Nasze badania pokazują, że nawet u osób, które ponownie przytyły, długotrwale utrzymują się pozytywne efekty zdrowotne i oczekiwana długość życia jest taka sama jak u tych, którzy utrzymali niższą wagę”.
„Jeśli chodzi o choroby sercowo-naczyniowe, ponowne przybranie na wadze pogarsza czynniki ryzyka, co podkreśla potrzebę skutecznego wspierania pacjentów w zapobieganiu znacznemu wzrostowi masy ciała. Powrót kilogramów niesie ze sobą również inne wyzwania obniżające jakość życia, takie jak bóle bioder i kolan oraz społeczne piętno związane z otyłością” – dodaje Kajsa Sjöholm.
Dane o chirurgii bariatrycznej w Szwecji (2023):
- Ponad 5000 zabiegów rocznie.
- 37 jednostek chirurgicznych w całej Szwecji.
- Gastric bypass jest najczęściej wykonywanym zabiegiem.
- Znaczne różnice w dostępności oraz czasie oczekiwania na zabieg.
- 23% pacjentów samodzielnie finansuje operację.
Źródło: SOReg (Scandinavian Obesity Surgery Registry), raport roczny 2023.
