Jak komórki T unikają zniszczenia: kluczowa rola białka CD47 w powikłaniach po przeszczepie szpiku
Dla wielu pacjentów z białaczką jedyną szansą na powrót do zdrowia jest przeszczepienie komórek krwiotwórczych ze szpiku kostnego od dawcy. Niestety, procedura ta może wiązać się z groźnymi powikłaniami. Jednym z nich jest choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD, od ang. graft-versus-host disease). Naukowcy z Uniwersytetu Fryderyka-Aleksandra w Erlangen-Norymberdze (FAU) rozszyfrowali właśnie mechanizm stojący za tą często zagrażającą życiu chorobą i wskazali nowy potencjalny cel terapeutyczny.
Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi charakteryzuje się ciężkimi reakcjami zapalnymi, szczególnie w obrębie jelit. Wiadomo, że kluczową rolę odgrywają tu komórki żerne, tzw. makrofagi. Ich zadaniem jest usuwanie obumarłych komórek oraz tych, które sprzyjają zapaleniu. Jeżeli proces ten zostanie zaburzony, dochodzi do nadmiernej i niebezpiecznej reakcji układu odpornościowego.
Zespół kierowany przez biologa dr. Heiko Brunsa z Katedry Hematologii i Onkologii Wewnętrznej FAU, we współpracy z naukowcami z uniwersytetów w Ratyzbonie i Würzburgu, w ramach projektu SFB/Transregio 221 odkrył, że kluczową rolę odgrywa białko CD47. Tego typu białko, obecne na powierzchni komórek T, chroni je przed pochłonięciem przez makrofagi. Działa jak sygnał „nie zjadaj mnie”. Komórki T należą do leukocytów, a więc odgrywają istotną rolę w obronie organizmu. Jednak w określonych okolicznościach mogą zwrócić się przeciwko własnym tkankom i wywołać silne zapalenia.
„Najciekawsze jest to” – podkreśla dr Heiko Bruns – „że przeciwciało terapeutyczne blokujące CD47, które już jest stosowane w medycynie, zniosło działanie hamujące wobec makrofagów. Dzięki temu makrofagi mogły ponownie skutecznie eliminować komórki T odpowiedzialne za chorobę. Objawy GvHD uległy wyraźnemu złagodzeniu”.
Oryginalna publikacja: https://doi.org/10.1182/blood.2023023056
