Około 80% ludzi ma w jelitach grzyba Candida albicans. Choć zazwyczaj obecność tego drożdżaka nie wywołuje objawów ani nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, to w określonych warunkach może przekształcić się w patogena, powodując poważne zakażenia wielu narządów – w tym dróg moczowych, płuc, a nawet mózgu. Zrozumienie, jak C. albicans kolonizuje jelita, może pomóc w zapobieganiu jego potencjalnej patogenności.
W badaniu przeprowadzonym na mysim modelu naukowcy z Baylor College of Medicine oraz współpracujący z nimi badacze z instytucji międzynarodowych odkryli nieoczekiwane czynniki umożliwiające trwałe osiedlanie się C. albicans w przewodzie pokarmowym. Wyniki, opublikowane na łamach czasopisma Microbiology Spectrum, pogłębiają naszą wiedzę o interakcjach między tym drożdżakiem a jelitami i wskazują możliwe kierunki działań ograniczających kolonizację.
– Nasze badanie przyniosło zaskakujące rezultaty – powiedziała Kelsey Mauk, pierwsza autorka pracy i doktorantka w laboratorium dr. Davida Corry’ego z Baylor. – Większość wcześniejszych badań przeprowadzano u myszy poddanych działaniu antybiotyków lub leków immunosupresyjnych przed wprowadzeniem C. albicans. Zakładano, że bez takich zabiegów infekcja nie będzie możliwa.
Tymczasem zespół badawczy postanowił sprawdzić, jak C. albicans kolonizuje jelita u zdrowych, niemodyfikowanych myszy – w warunkach lepiej odzwierciedlających sytuację u ludzi. Spodziewano się, że grzyb nie będzie w stanie się zadomowić. Ku zaskoczeniu badaczy szczep kliniczny CLCA10 przetrwał w jelicie myszy co najmniej 58 dni, nie powodując utraty masy ciała, stanu zapalnego ani zakłóceń w mikrobiocie. Leczenie przeciwgrzybicze obniżyło poziom kolonizacji, ale nie doprowadziło do całkowitego wyeliminowania grzyba.
Drożdżak utrzymywał się głównie w treści jelitowej oraz w warstwie śluzu. Inne gatunki grzybów związanych z człowiekiem nie kolonizowały jelit myszy, co sugeruje, że C. albicans dysponuje unikalnymi mechanizmami umożliwiającymi przetrwanie.
Badacze oczekiwali, że czynniki takie jak płeć myszy, dieta czy źródło komercyjne wpłyną na kolonizację. – Okazało się jednak, że żaden z tych elementów nie wpływał istotnie na zdolność grzyba do osiedlania się w jelicie – zauważyła Mauk. – C. albicans potrafi przystosować się do wielu różnych warunków.
Zespół przypuszczał również, że czynniki wirulencji grzyba, takie jak candidalizyna – toksyczny peptyd produkowany przez formy strzępkowe C. albicans – nie będą sprzyjały kolonizacji. Candidalizyna znana jest z wywoływania silnej odpowiedzi zapalnej oraz uszkadzania komórek gospodarza.
– Sądziliśmy, że candidalizyna utrudni kolonizację jelit, a tymczasem wyniki były zdumiewające – powiedziała Mauk. – Okazało się, że candidalizyna oraz dwa inne białka związane z formą strzępkową – adhezyny Als3 i Hwp1 – są niezbędne do skutecznego zadomowienia się drożdżaka. Myszy zakażone szczepami pozbawionymi tych białek wykazywały znacznie niższy poziom kolonizacji.
– Badanie to pokazuje, że kolonizacja jelit przez C. albicans u myszy w dużej mierze zależy od czynników związanych z formą strzępkową grzyba – podkreślił dr Corry, kierownik katedry patologii, immunologii i medycyny im. Fulbrighta oraz członek Dan L Duncan Comprehensive Cancer Center. – Terapeutyczne ukierunkowanie na te czynniki może wspomóc strategie ograniczania kolonizacji jelit przez C. albicans, a tym samym zredukować zagrożenie dla zdrowia człowieka.
Źródło: Microbiology Spectrum, Commensal Colonization of Candida albicans in the Mouse Gastrointestinal Tract Is Mediated Via Expression of Candidalysin and Adhesins
DOI: https://doi.org/10.1128/spectrum.00567-25
