Kobiety w ciąży z IBD wykazują nasilony stan zapalny błony śluzowej pochwy
Kobiety w ciąży chorujące na nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD) mają wyższe stężenia prozapalnych cząsteczek układu odpornościowego, tzw. cytokin, w błonie śluzowej pochwy w porównaniu z ciężarnymi bez IBD – wynika z nowego badania opublikowanego 14 stycznia 2026 roku na łamach otwartego czasopisma PLOS One. Autorami pracy są Ana Maldonado-Contreras z University of Massachusetts Chan Medical School (USA) oraz współpracownicy. Jednocześnie badanie sugeruje, że dieta o wyższej jakości, bogata w warzywa i z ograniczoną ilością cukrów dodanych, wiąże się z niższym poziomem cytokin prozapalnych u kobiet w ciąży – zarówno z IBD, jak i bez tej choroby.
Kobiety ciężarne z IBD są znane z podwyższonego ryzyka niekorzystnych wyników ciąży, w tym porodu przedwczesnego. Częściej występuje u nich również bakteryjna waginoza – stan powiązany z powikłaniami położniczymi. Mimo to dotychczas niewiele było wiadomo na temat środowiska pochwy u ciężarnych pacjentek z IBD w porównaniu z kobietami zdrowymi.
W nowym badaniu naukowcy objęli obserwacją łącznie 48 kobiet w trzecim trymestrze ciąży: 23 z rozpoznanym IBD (w tym 18 z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz 5 z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego) oraz 25 kobiet zdrowych. Ponad połowa pacjentek z IBD pozostawała w remisji w momencie rekrutacji. Uczestniczki dostarczyły wymazy z pochwy oraz przeszły trzy szczegółowe, prowadzone przez ankieterów oceny sposobu żywienia.
Analiza wykazała, że kobiety w ciąży z IBD, mimo podobnego składu bakteryjnego błony śluzowej pochwy w porównaniu z grupą kontrolną, charakteryzowały się wyższą ekspresją cytokin prozapalnych, w szczególności IL-6, IL-8 oraz IL-17. Jednocześnie obserwowano u nich niższą ekspresję cytokin regulujących odpowiedź immunologiczną i działających przeciwzapalnie, takich jak IFN-γ oraz IL-4.
W całej badanej populacji, niezależnie od obecności IBD, większe spożycie warzyw lub mniejsze spożycie cukrów dodanych było związane z wyższą obecnością korzystnego drobnoustroju Lactobacillus crispatus, niższymi poziomami prozapalnego IFN-γ oraz wyższymi stężeniami przeciwzapalnej IL-4.
Autorzy podkreślają, że badanie ma pewne ograniczenia, w tym niewielką liczebność próby oraz fakt, że materiał biologiczny pobierano wyłącznie w trzecim trymestrze ciąży. Uniemożliwia to ocenę zmian zachodzących w trakcie całej ciąży oraz wyciąganie jednoznacznych wniosków przyczynowo-skutkowych. Mimo to badacze wskazują, że kobiety w ciąży z IBD wykazują prozapalne środowisko pochwy nawet w okresie remisji choroby, co może częściowo tłumaczyć ich zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego.
Źródło: PLOS One, Association of vaginal IL-4, IL-6, IL-8, IL-17, IFN-γ, and dietary intake with IBD status and vaginal microbiota in pregnant individuals
DOI: http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0335178
