Leki z grupy GLP-1 powiązane z istotnie niższą śmiertelnością wśród pacjentów z rakiem jelita grubego: nowe dane badawcze

Nowe badanie przeprowadzone przez University of California San Diego dostarcza przekonujących dowodów, że agoniści receptora GLP-1 – leki znane m.in. z terapii cukrzycy i otyłości (np. Ozempic, Wegovy, Mounjaro) – mogą wykraczać poza swoją dotychczasową rolę regulacji glikemii i masy ciała. Analiza danych ponad 6 800 pacjentów z rakiem jelita grubego, leczonych we wszystkich ośrodkach University of California Health, wykazała, że osoby stosujące leki z grupy GLP-1 były ponad dwukrotnie mniej narażone na zgon w ciągu 5 lat obserwacji w porównaniu z osobami niestosującymi tych leków (15,5% vs 37,1%).

Zespół badawczy pod kierownictwem dr. Raphaela Cuomo, profesora nadzwyczajnego w Department of Anesthesiology UC San Diego School of Medicine oraz członka UC San Diego Moores Cancer Center, wykorzystał real-world data z University of California Health Data Warehouse, obejmujące wszystkie akademickie ośrodki medyczne systemu. Po uwzględnieniu wieku, wskaźnika BMI, zaawansowania choroby oraz innych czynników zdrowotnych, stosowanie GLP-1 nadal wiązało się z istotnie niższym ryzykiem zgonu, co wskazuje na silny i niezależny efekt ochronny.

Największą korzyść zaobserwowano u pacjentów z otyłością olbrzymią (BMI > 35). Sugeruje to, że leki GLP-1 mogą łagodzić stan zapalny i zaburzenia metaboliczne, które pogarszają rokowanie w raku jelita grubego. Badacze wskazują na kilka potencjalnych mechanizmów biologicznych. Agoniści receptora GLP-1 zmniejszają ogólnoustrojowy stan zapalny, poprawiają wrażliwość na insulinę i wspomagają redukcję masy ciała – czynniki, które mogą hamować szlaki sprzyjające rozwojowi nowotworów. Wyniki badań laboratoryjnych sugerują ponadto, że leki GLP-1 mogą bezpośrednio ograniczać proliferację komórek nowotworowych, indukować ich apoptozę oraz modyfikować mikrośrodowisko guza. Autorzy pracy podkreślają jednak, że konieczne są dalsze badania, aby potwierdzić te mechanizmy i ustalić, czy obserwowana poprawa przeżycia wynika z bezpośredniego działania przeciwnowotworowego, czy jest pośrednim efektem lepszej kontroli metabolicznej.

Dr Cuomo podkreśla, że choć analiza ma charakter obserwacyjny, to wskazuje na pilną potrzebę przeprowadzenia badań klinicznych oceniających, czy leki GLP-1 mogą poprawiać przeżywalność chorych, zwłaszcza w grupie nowotworów związanych z otyłością.

Badanie zostało opublikowane 11 listopada 2025 w czasopiśmie Cancer Investigation.

Źródło: Cancer Investigation, Research alert: GLP-1 drugs linked to dramatically lower death rates in colon cancer patients
DOI: http://dx.doi.org/10.1080/07357907.2025.2585512