Likopen i izoflawony mogą wspierać walkę z przewlekłym stanem zapalnym

Regularne spożywanie soku pomidorowo-sojowego bogatego w likopen i izoflawony sojowe może prowadzić do istotnego zmniejszenia markerów stanu zapalnego u dorosłych z otyłością. Wyniki badania klinicznego przeprowadzonego przez naukowców z The Ohio State University sugerują, że odpowiednio dobrane interwencje żywieniowe mogą wspierać ograniczanie przewlekłego stanu zapalnego, który odgrywa kluczową rolę w rozwoju wielu chorób przewlekłych.

W artykule:

• Jakie składniki zawierał badany sok pomidorowo-sojowy
• Wpływ napoju na markery stanu zapalnego u osób z otyłością
• Znaczenie likopenu i izoflawonów sojowych dla zdrowia
• Analiza zmian metabolicznych zachodzących w organizmie
• Potencjalne zastosowanie w leczeniu przewlekłego zapalenia trzustki
• Znaczenie badań klinicznych nad żywnością funkcjonalną

Przewlekły stan zapalny jest jednym z najważniejszych mechanizmów biologicznych związanych z otyłością oraz rozwojem licznych chorób przewlekłych, w tym cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych, niektórych nowotworów i schorzeń metabolicznych. Naukowcy coraz częściej poszukują sposobów ograniczania tego procesu nie tylko za pomocą leków, ale również odpowiednio dobranych interwencji dietetycznych.

Badacze z The Ohio State University przeprowadzili badanie kliniczne, którego celem było sprawdzenie, czy specjalnie opracowany sok pomidorowo-sojowy może wpływać na poziom markerów stanu zapalnego u osób z otyłością. Wyniki wskazują, że taki napój może skutecznie obniżać stężenie wybranych cytokin prozapalnych we krwi.

Likopen i izoflawony – kluczowe składniki badanej interwencji

Sok wykorzystany w badaniu zawierał wysokie stężenia likopenu oraz izoflawonów sojowych. Likopen należy do grupy karotenoidów i odpowiada za charakterystyczne czerwone zabarwienie pomidorów. Z kolei izoflawony sojowe są flawonoidami o budowie przypominającej estrogeny i występują naturalnie w soi.

Obie grupy związków od wielu lat znajdują się w centrum zainteresowania naukowców ze względu na potencjalne właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Wcześniejsze badania sugerowały, że dieta bogata w produkty pomidorowe lub sojowe może wiązać się z mniejszym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów, w tym raka prostaty.

Na podstawie tych obserwacji naukowcy z Ohio State opracowali specjalny sok zawierający pomidory o podwyższonej zawartości likopenu oraz dodatkowo wzbogacony ekstraktem izoflawonów sojowych.

Badanie przeprowadzono u dorosłych z otyłością

W badaniu uczestniczyło 12 zdrowych osób dorosłych z otyłością. Każdy uczestnik przez cztery tygodnie spożywał codziennie dwie puszki soku pomidorowo-sojowego o objętości 6 uncji każda. Następnie, po okresie wypłukania, uczestnicy przez kolejne cztery tygodnie otrzymywali kontrolny sok pomidorowy o niskiej zawartości karotenoidów.

Zastosowanie takiego projektu badania pozwoliło naukowcom porównać wpływ napoju zawierającego likopen i izoflawony z napojem kontrolnym, który zachowywał podobny charakter żywnościowy, ale nie dostarczał wysokich ilości badanych związków bioaktywnych.

Przed rozpoczęciem i po zakończeniu każdego etapu badania pobierano próbki krwi oraz moczu do szczegółowych analiz laboratoryjnych.

Znaczące obniżenie markerów zapalnych

Najważniejsze wyniki dotyczyły zmian w stężeniach cytokin, czyli białek produkowanych przez układ odpornościowy, które odgrywają kluczową rolę w regulacji procesów zapalnych.

Spożywanie soku pomidorowo-sojowego doprowadziło do istotnego statystycznie zmniejszenia stężenia trzech cytokin prozapalnych:

• interleukiny 5 (IL-5),
• interleukiny 12p70 (IL-12p70),
• czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów (GM-CSF).

Naukowcy zaobserwowali również tendencję do obniżenia poziomu czynnika martwicy nowotworów alfa (TNF-α), choć w tym przypadku różnica nie osiągnęła istotności statystycznej.

Co istotne, podobnych efektów nie odnotowano po spożywaniu kontrolnego soku pomidorowego.

Zmiany w metabolomie moczu

Drugim elementem badania była analiza metabolomiczna moczu uczestników. Metabolity są produktami reakcji biochemicznych zachodzących w organizmie i mogą dostarczać informacji o zmianach metabolicznych wywołanych przez dietę.

Analiza wykazała, że zarówno sok pomidorowo-sojowy, jak i kontrolny sok pomidorowy powodowały pewne wspólne zmiany w profilach metabolitów, co sugeruje, że także inne składniki pomidorów mogą wpływać na metabolizm człowieka niezależnie od zawartości likopenu.

Jednocześnie w grupie spożywającej sok pomidorowo-sojowy szczególnie wyraźne były zmiany związane z metabolitami izoflawonów sojowych. Zdaniem autorów stanowi to dodatkowy dowód na biologiczną aktywność badanej interwencji żywieniowej.

Możliwe zastosowanie w przewlekłym zapaleniu trzustki

Wyniki badania okazały się na tyle obiecujące, że zespół badawczy uzyskał finansowanie z National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases na przeprowadzenie pilotażowego badania klinicznego u pacjentów z przewlekłym zapaleniem trzustki.

Przewlekłe zapalenie trzustki jest schorzeniem, w którym leczenie ma obecnie głównie charakter objawowy i koncentruje się na kontroli bólu oraz zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Naukowcy zakładają, że ograniczenie stanu zapalnego za pomocą odpowiednio dobranej interwencji dietetycznej mogłoby poprawić jakość życia pacjentów.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za takim kierunkiem badań są wcześniejsze eksperymenty na modelach zwierzęcych, które wykazały, że sok pomidorowo-sojowy może zmniejszać zarówno nasilenie stanu zapalnego, jak i ciężkość przewlekłego zapalenia trzustki.

Żywność funkcjonalna jako element przyszłej medycyny

Autorzy podkreślają, że wyniki badania wpisują się w rozwijającą się dziedzinę żywności funkcjonalnej. Celem takich produktów nie jest jedynie dostarczanie energii i składników odżywczych, ale także aktywne wspieranie zdrowia poprzez wpływ na określone procesy biologiczne.

Choć badanie miało niewielką skalę i wymaga potwierdzenia w większych grupach pacjentów, wyniki dostarczają kolejnych dowodów na to, że odpowiednio dobrane składniki diety mogą wpływać na mechanizmy zapalne związane z otyłością i innymi chorobami przewlekłymi.

Źródło: Molecular Nutrition & Food Research, Tomato-Soy Juice Reduces Inflammation and Modulates the Urinary Metabolome in Adults With Obesity
DOI: http://dx.doi.org/10.1002/mnfr.70420