Miesiączka może nasilać ból u pacjentek z niedokrwistością sierpowatokrwinkową

Ból związany z niedokrwistością sierpowatokrwinkową (anemia sierpowata, SCD) nasila się w trakcie miesiączki, a wraz z nim rośnie liczba wizyt na szpitalnych oddziałach ratunkowych (ED) oraz hospitalizacji – wynika z ogólnokrajowego badania przeprowadzonego przez zespół badaczy z University of California, San Francisco (UC San Francisco).

Wyniki opublikowano w czasopiśmie JAMA Network Open. Do badania włączono 211 pacjentek z 13 wyspecjalizowanych ośrodków leczenia SCD w 11 stanach USA.

Aż 64% uczestniczek zgłosiło występowanie bólu związanego z chorobą w okresie menstruacji, co sugeruje, że miesiączka może stanowić istotny, dotychczas niedoceniany czynnik wyzwalający dolegliwości bólowe w SCD. Wśród tych pacjentek 44% odnotowało od jednej do trzech wizyt w ED w ciągu sześciu miesięcy, natomiast 19,1% – cztery lub więcej wizyt. Odnotowano również zwiększoną częstość hospitalizacji w tej grupie.

„Brak rutynowego pytania kobiet i dziewcząt z niedokrwistością sierpowatokrwinkową o przebieg miesiączki w ramach standardowej opieki oznacza nie tylko ignorowanie bólu wielu pacjentek, ale – w świetle obecnych danych – także ignorowanie dowodów naukowych” – podkreśliła dr Neha Bhasin, pediatra i dyrektor Pediatric Comprehensive Sickle Cell Center w UCSF Benioff Children’s Hospital Oakland, starsza autorka publikacji.

Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa jest genetycznie uwarunkowaną chorobą krwi, w której erytrocyty przyjmują sztywny, sierpowaty kształt. Prowadzi to do zaburzeń przepływu krwi, epizodów silnego bólu, uszkodzeń narządowych oraz skrócenia oczekiwanej długości życia. Choć ból jest kluczowym objawem SCD, kobiety doświadczają go częściej oraz częściej wymagają hospitalizacji niż mężczyźni.

Pacjentki z SCD częściej zmagają się również z opóźnionym dojrzewaniem płciowym, powikłaniami ciąży, przedwczesną menopauzą oraz nieprawidłowymi krwawieniami z macicy.

Luki w opiece nad zdrowiem reprodukcyjnym

Leczenie ukierunkowane na zdrowie reprodukcyjne może potencjalnie zmniejszać nasilenie krwawień i bólu. Mimo to ponad 80% uczestniczek badania nie stosowało antykoncepcji hormonalnej ani innych metod regulujących cykl. Co więcej, niemal co czwarta pacjentka deklarowała, że nigdy nie słyszała o możliwościach terapeutycznych dotyczących zdrowia reprodukcyjnego w kontekście SCD.

Choć miesiączka może powodować silny ból zarówno u kobiet z SCD, jak i bez tej choroby, wywiad dotyczący cyklu miesiączkowego i zdrowia reprodukcyjnego nie jest standardowym elementem opieki nad pacjentkami z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. Jak zauważa dr Bhasin, w programach nauczania medycyny większy nacisk kładzie się na powikłania SCD u mężczyzn – takie jak priapizm, mogący prowadzić do zaburzeń erekcji i poważnych powikłań ogólnoustrojowych.

„Zaprojektowaliśmy to badanie, aby lepiej zrozumieć doświadczenia kobiet i dziewcząt oraz zainicjować dialog między pacjentkami, hematologami i specjalistami zdrowia reprodukcyjnego na temat poważnego bólu, z którym mierzą się te chore” – dodała Bhasin.

Badacze opracowali ogólnodostępny przewodnik do rozmów na temat zdrowia reprodukcyjnego dla pacjentek z SCD oraz personelu medycznego. Rekomendują, aby ocena przebiegu miesiączki stała się rutynowym elementem corocznej kontroli w poradniach leczenia SCD. Zalecają również kierowanie pacjentek do specjalistów w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, takich jak ginekolodzy, specjaliści medycyny matczyno-płodowej oraz doradcy genetyczni.

Pacjentki objęte badaniem pochodziły z 11 stanów USA, w tym z Kalifornii, Karoliny Północnej, Michigan, Indiany, Connecticut, Luizjany, Tennessee, Pensylwanii, Delaware, Arizony i Illinois.

Źródło: JAMA Network Open, Role of Menstrual Bleeding Assessments in Sickle Cell Clinics
DOI: http://dx.doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2025.46345