Nowe badanie: inhalatory z LABA bez wpływu na nasilenie reakcji w doustnych próbach prowokacyjnych
Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z National Jewish Health wskazuje, że długo działające β-mimetyki (LABA), powszechnie stosowane w inhalatorach złożonych w terapii astmy, nie są związane ze zwiększoną ciężkością reakcji alergicznych podczas doustnych pokarmowych prób prowokacyjnych (oral food challenge – OFC) u dzieci z astmą i alergią pokarmową. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Annals of Allergy, Asthma & Immunology.
Doustne próby prowokacyjne jako złoty standard diagnostyki alergii pokarmowej
Doustne próby prowokacyjne pokarmowe od wielu lat uznawane są za złoty standard diagnostyczny w rozpoznawaniu alergii pokarmowych. Procedura polega na kontrolowanym podaniu podejrzanego alergenu pokarmowego w warunkach medycznych w celu oceny, czy wywołuje on reakcję alergiczną.
Choć badanie to jest generalnie bezpieczne, wykonywane wyłącznie w kontrolowanym środowisku klinicznym, może sporadycznie prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznych o różnym nasileniu. Z tego powodu w obowiązujących wytycznych zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w odniesieniu do leków mogących potencjalnie wpływać na przebieg reakcji.
Przez wiele lat rekomendowano odstawienie leków przeciwastmatycznych zawierających LABA na co najmniej osiem godzin przed wykonaniem próby OFC. Zalecenie to wynikało z obaw, że leki te mogą opóźniać wystąpienie objawów ze strony układu oddechowego, co mogłoby utrudniać wczesne rozpoznanie reakcji alergicznej.
Analiza retrospektywna dzieci z astmą i alergią pokarmową
W nowym badaniu naukowcy przeprowadzili retrospektywną analizę dokumentacji medycznej 91 dzieci z rozpoznaną astmą i alergią pokarmową, u których w latach 2017–2023 wystąpiła reakcja alergiczna podczas doustnej próby prowokacyjnej.
W analizie porównano dwie grupy pacjentów:
- dzieci stosujące wyłącznie wziewne glikokortykosteroidy (ICS)
- dzieci stosujące terapię skojarzoną – wziewne glikokortykosteroidy w połączeniu z LABA
Łącznie przeanalizowano 108 doustnych prób prowokacyjnych pokarmowych, podczas których doszło do reakcji alergicznych.
Brak różnic w ciężkości reakcji alergicznych
Wyniki badania wykazały, że nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w nasileniu reakcji alergicznych pomiędzy obiema grupami pacjentów.
Większość reakcji alergicznych obserwowanych podczas prób prowokacyjnych miała łagodny lub umiarkowany przebieg.
Co istotne, między grupami nie zaobserwowano różnic w następujących parametrach klinicznych:
- stopień nasilenia reakcji alergicznej
- konieczność zastosowania adrenaliny (epinefryny)
- liczba wymaganych dawek adrenaliny
- występowanie świstów oddechowych
Jak podkreśla dr BJ Lanser, starszy autor badania oraz dyrektor Pediatric Food Allergy Program w National Jewish Health:
„Od dawna istniały obawy, że leki LABA mogą maskować objawy ze strony układu oddechowego podczas doustnej próby prowokacyjnej. W naszym badaniu nie znaleźliśmy dowodów na to, aby dzieci stosujące inhalatory złożone doświadczały cięższych reakcji alergicznych niż pacjenci przyjmujący wyłącznie wziewne steroidy. Wyniki te sugerują, że w wielu przypadkach kontynuowanie leczenia kontrolującego astmę może być właściwym postępowaniem.”
Znaczenie kontroli astmy w trakcie diagnostyki alergii
Autorzy badania zwracają uwagę, że w praktyce klinicznej konieczne jest zrównoważenie teoretycznych zagrożeń z rzeczywistą potrzebą utrzymania dobrej kontroli astmy u pacjentów poddawanych diagnostyce alergologicznej.
Według badaczy decyzja dotycząca czasowego odstawienia lub kontynuacji leków zawierających LABA przed wykonaniem próby OFC powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie klinicznej oraz rozmowie między lekarzem prowadzącym a rodziną pacjenta.
Ograniczenia badania i dalsze kierunki badań
Autorzy podkreślają, że przeprowadzone badanie miało charakter retrospektywny i zostało zaprojektowane przede wszystkim w celu oceny związku między stosowaniem LABA a przebiegiem reakcji alergicznych, a nie ustalenia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego.
Z tego względu konieczne są większe, prospektywne badania kliniczne, które pozwolą dokładniej ocenić wpływ terapii LABA na bezpieczeństwo i przebieg doustnych prób prowokacyjnych pokarmowych u pacjentów z astmą i alergiami pokarmowymi.
Źródło: Annals of Allergy Asthma & Immunology, Long-acting β-agonist (LABA) use in individuals with asthma is not associated with an increased severity of oral food challenge (OFC) reactions
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.anai.2026.01.006
