Nowe badania przeprowadzone na Wydziale Nauk Medycznych i Nauk o Zdrowiu im. Raya na Uniwersytecie w Tel Awiwie mogą oznaczać ważny krok naprzód w terapii eozynofilowego zapalenia przełyku (EoE) – przewlekłej choroby zapalnej przełyku wywołanej alergią pokarmową. EoE prowadzi do trudności w połykaniu, bólu w klatce piersiowej i brzuchu, a u dzieci może powodować opóźnienia wzrostu. Częstość występowania tej choroby w Izraelu i krajach Zachodu stale rośnie w ostatniej dekadzie. W nowych badaniach naukowcy zidentyfikowali białko TSLP jako kluczowy czynnik rozwoju EoE i wykazali, że jego neutralizacja może znacząco łagodzić objawy.
Badanie, kierowane przez prof. Ariela Munitza i doktoranta Anisha Dsilvę z Wydziału Nauk Medycznych i Nauk o Zdrowiu im. Raya, przeprowadzono we współpracy z dr Chenem Varolem ze Szpitala Ichilov, prof. Marciem Rothenbergiem z Cincinnati Children’s Hospital oraz firmą farmaceutyczną AstraZeneca. Projekt wsparły granty Israel Science Foundation, US-Israel Binational Science Foundation oraz Azrieli Foundation Canada–Israel. Artykuł opublikowano w czasopiśmie Allergy, wiodącym piśmie z dziedziny immunologii klinicznej.
Prof. Munitz wyjaśnia: „Eozynofilowe zapalenie przełyku, czyli EoE, jest odmianą alergii pokarmowej. Jest to przewlekłe zapalenie przełyku spowodowane nieprawidłową reakcją układu odpornościowego na pokarmy – głównie mleko, jaja, pszenicę, orzechy, ryby i inne. Choroba charakteryzuje się gromadzeniem eozynofilów, rodzaju leukocytów, które w zdrowym przełyku nie występują. EoE często współistnieje z innymi chorobami alergicznymi, takimi jak astma czy atopowe zapalenie skóry. Objawia się trudnościami w połykaniu, utknięciem kęsa pokarmu w przełyku, bólem w klatce piersiowej i brzuchu oraz opóźnieniami wzrostu u dzieci. Obecne leczenie opiera się na restrykcyjnych dietach, a w ciężkich przypadkach na specjalnych mieszankach aminokwasowych. W ostatniej dekadzie obserwujemy niepokojący wzrost częstości EoE na całym świecie, w tym w Izraelu. Badamy tę chorobę dogłębnie, aby poznać rolę różnych komponentów układu odpornościowego w jej rozwoju. Te komponenty mogą stać się celami dla przyszłych terapii – zarówno EoE, jak i innych chorób alergicznych.”
We wcześniejszym badaniu z laboratorium prof. Munitza, również opublikowanym w Allergy, przedstawiono model eksperymentalny wiernie odwzorowujący przebieg i objawy EoE u ludzi. W obecnym projekcie naukowcy skupili się na roli komórek nabłonkowych. Prof. Munitz tłumaczy: „Komórki nabłonkowe tworzą warstwę ochronną, zapobiegając wnikaniu ciał obcych do narządów, w tym układu pokarmowego i oddechowego. W chorobach alergicznych komórki te uwalniają różne substancje po kontakcie z alergenem, co uruchamia kaskadę procesów zapalnych prowadzących do objawów reakcji alergicznej.”
Badacze odkryli, że komórki nabłonkowe przełyku w modelu EoE wydzielają duże ilości dwóch białek: IL-33 i TSLP. W tkance przełyku myszy wykryto różnorodne komórki odpornościowe posiadające receptory dla obu tych białek. Obecność białek i odpowiadających im receptorów sugeruje ich aktywną rolę w wywoływaniu choroby.
Następnie naukowcy chcieli ustalić, jaką rolę każde z białek odgrywa w chorobie – czy działają wspólnie, czy niezależnie. Za pomocą narzędzi inżynierii genetycznej uzyskano modele EoE pozbawione jednego z białek. Wyniki były jednoznaczne: brak IL-33 nie wpływał istotnie na przebieg choroby, natomiast brak TSLP prowadził do wyraźnej poprawy objawów – choroba w ogóle się nie rozwijała. Ponadto neutralizacja TSLP przeciwciałem w serii eksperymentów powodowała istotne złagodzenie symptomów. Analizy sekwencjonowania i bioinformatyczne potwierdziły, że TSLP pełni rolę głównego regulatora EoE.
Prof. Munitz podsumowuje: „Wykazaliśmy, że białko TSLP jest centralnym czynnikiem w patogenezie EoE, choroby powodującej znaczne cierpienie i zyskującej na częstości występowania na całym świecie. Wiemy, że firmy farmaceutyczne pracują nad różnymi przeciwciałami ukierunkowanymi na białka chorobotwórcze, w tym na TSLP. Uważamy, że takie przeciwciała mogą stać się skuteczną terapią EoE.”
Źródło: Allergy, Scientific discovery: Neutralizing a protein may prevent the development of food allergies
DOI: https://doi.org/10.1111/all.17254
