Nowe kapsułki z mikrobiotą kałową wykazują obiecujące wyniki w badaniach klinicznych u pacjentów z różnymi typami nowotworów

Przeszczep mikrobioty kałowej (fecal microbiota transplant, FMT) może w istotny sposób poprawić skuteczność leczenia onkologicznego – sugerują dwa badania kliniczne opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma Nature Medicine. Pierwsze z nich wykazało, że zastosowanie FMT może eliminować toksyczne działania niepożądane leków stosowanych w terapii raka nerki. Drugie badanie wskazuje, że FMT poprawia odpowiedź na immunoterapię u pacjentów z rakiem płuca oraz czerniakiem.

Uzyskane wyniki stanowią istotny krok naprzód w zastosowaniu kapsułek FMT – opracowanych w Lawson Research Institute (Lawson) działającym przy St. Joseph’s Health Care London i wykorzystywanych w badaniach klinicznych prowadzonych w London Health Sciences Centre Research Institute (LHSCRI) oraz Centre de recherche du Centre hospitalier de l’Université de Montréal (CRCHUM) – jako bezpiecznej i skutecznej metody wspomagającej leczenie nowotworów.

Badanie kliniczne fazy I zostało przeprowadzone przez naukowców z LHSCRI oraz Lawson w celu oceny bezpieczeństwa stosowania FMT w skojarzeniu z lekiem immunoterapeutycznym u chorych na raka nerki. Zespół badawczy wykazał, że spersonalizowany przeszczep mikrobioty kałowej może ograniczać toksyczne działania niepożądane immunoterapii. W badaniu uczestniczyło 20 pacjentów leczonych w Verspeeten Family Cancer Centre przy London Health Sciences Centre (LHSC).

„Standardowe leczenie zaawansowanego raka nerki często obejmuje stosowanie leków immunoterapeutycznych, które pobudzają układ odpornościowy pacjenta do zwalczania komórek nowotworowych” – wyjaśnia Saman Maleki, PhD, naukowiec w LHSCRI. „Niestety terapia ta często prowadzi do zapalenia jelita grubego oraz biegunek, niekiedy na tyle ciężkich, że pacjent zmuszony jest do przedwczesnego przerwania leczenia ratującego życie. Jeżeli uda się ograniczyć toksyczność i umożliwić chorym ukończenie pełnego cyklu terapii, będzie to miało ogromne znaczenie kliniczne”.

Niezależne badania fazy II dotyczące raka płuca oraz nowotworów skóry zostały przeprowadzone przez zespół CRCHUM we współpracy z Lawson i LHSCRI. Wykazano, że 80% pacjentów z rakiem płuca odpowiedziało na immunoterapię po zastosowaniu FMT, w porównaniu z 39–45% chorych, którzy zwykle odnoszą korzyść z samej immunoterapii. Podobnie u pacjentów z czerniakiem – 75% osób leczonych z wykorzystaniem FMT uzyskało odpowiedź na terapię, podczas gdy w grupie otrzymującej wyłącznie immunoterapię odsetek ten wynosił 50–58%. W każdym z badań klinicznych uczestniczyło po 20 pacjentów.

„Nasze badanie kliniczne wykazało, że przeszczep mikrobioty kałowej może zwiększać skuteczność immunoterapii u chorych na raka płuca i czerniaka” – podkreśla dr Arielle Elkrief, współgłówna badaczka i physician scientist w Université de Montréal-affiliated hospital research centre (CRCHUM). „Wyniki ujawniły również jeden z możliwych mechanizmów działania FMT, związany z eliminacją szkodliwych bakterii po przeszczepie. Otwiera to nowy kierunek rozwoju spersonalizowanych terapii mikrobiomowych, a FMT jest obecnie testowany w ramach dużego, ogólnokanadyjskiego randomizowanego badania klinicznego Canbiome2”.

„Zastosowanie przeszczepu mikrobioty kałowej w leczeniu czerniaka i raka płuca otwiera zupełnie nową ścieżkę terapeutyczną, możliwą dzięki wyjątkowemu zaangażowaniu pacjentów oraz pracy zespołowej” – dodaje dr Rahima Jamal, dyrektor Unit for Innovative Therapies (UIT) w CRCHUM. „W Unit for Innovative Therapies (UIT) mieliśmy zaszczyt przenosić odkrycia laboratoryjne do wczesnych faz badań klinicznych i obserwować ich realny wpływ na życie osób chorujących na nowotwory”.

W obu badaniach wykorzystano zaawansowane kapsułki FMT, znane również jako LND101, produkowane przez Lawson w London (Ontario). Wyniki badań potwierdzają pozycję London jako jednego ze światowych liderów w rozwoju terapii opartych na przeszczepie mikrobioty kałowej. Kapsułki wytwarzane są z kału zdrowych dawców i podawane doustnie w celu odbudowy prawidłowego mikrobiomu jelitowego oraz wspomagania leczenia różnych typów nowotworów.

„Zastosowanie FMT w celu ograniczenia toksyczności leków, poprawy jakości życia pacjentów, a jednocześnie potencjalnego zwiększenia odpowiedzi klinicznej na leczenie onkologiczne, ma ogromne znaczenie – i nigdy wcześniej nie było stosowane w terapii raka nerki” – zaznacza dr Michael Silverman, naukowiec w Lawson i kierownik St. Joseph’s Infectious Diseases Program. „Nie byłoby to możliwe bez ścisłej współpracy: opracowania kapsułek FMT w laboratoriach Lawson oraz ich wdrożenia w LHSCRI i CHUM w celu realizacji kluczowych projektów badawczych. Ponadto, ponieważ LND101 pochodzi od zdrowych dawców, produkcja może być skalowana, aby w przyszłości pomóc dużej liczbie pacjentów onkologicznych”.

Badania te opierają się na wcześniejszych pracach fazy I prowadzonych w London i CHUM, które wykazały bezpieczeństwo stosowania FMT jako uzupełnienia leczenia czerniaka. Obecnie FMT jest również badany u chorych na raka trzustki oraz potrójnie ujemnego raka piersi, a sama metoda od lat stanowi uznaną terapię ciężkich zakażeń przewodu pokarmowego, takich jak zakażenie Clostridioides difficile, przebiegające z ciężką biegunką.

„Mamy nadzieję, że nasze badania pozwolą w przyszłości osobom chorym na nowotwory żyć dłużej, przy jednoczesnym ograniczeniu szkodliwych działań niepożądanych terapii” – podsumowuje dr Ricardo Fernandes, naukowiec w LHSCRI i onkolog kliniczny w LHSC. „Jesteśmy światowymi liderami w badaniach nad FMT i z dużym optymizmem patrzymy na jego potencjał”.

Badania dotyczące raka płuca i czerniaka zostały sfinansowane przez Canadian Cancer Society. Badanie kliniczne raka nerki uzyskało wsparcie finansowe ze strony Ontario Institute of Cancer Research, Canadian Institutes of Health Research, AMOSO, Division of Medical Oncology Western University, darczyńców London Health Sciences Foundation i St. Joseph’s Health Care Foundation, a także Hesch Foundation oraz Weston Family Foundation.

Źródło: London Health Sciences Centre Research Institute