Nowy radioznacznik 18F-GP1 może usprawnić diagnostykę zakrzepicy i zatorowości płucnej

Nowy radioznacznik PET o nazwie 18F-GP1 umożliwia bezpośrednie obrazowanie skrzeplin krwi w całym organizmie podczas jednego badania. Wyniki badania fazy 2 pokazują wysoką skuteczność wykrywania zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych oraz współistniejącej zatorowości płucnej. Zestaw obrazów przedstawiających tę technologię został wyróżniony tytułem „Image of the Year 2026” przyznawanym przez Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging (SNMMI).

W artykule:

• Dlaczego zakrzepica żył głębokich stanowi poważne zagrożenie zdrowotne
• Jak działa nowy radioznacznik 18F-GP1 PET/CT
• Wyniki badania fazy 2 przeprowadzonego u pacjentów z objawami zakrzepicy
• Możliwości jednoczesnego wykrywania zakrzepów w nogach i płucach
• Potencjalne zastosowania technologii w udarze i chorobach sercowo-naczyniowych
• Perspektywy wdrożenia do rutynowej praktyki klinicznej

Nowatorski radioznacznik stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) może znacząco zmienić sposób diagnostyki zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej. Technologia pozwala na bezpośrednie uwidocznienie skrzeplin krwi w całym organizmie podczas pojedynczego badania, co może przyspieszyć rozpoznanie i ograniczyć konieczność wykonywania wielu różnych procedur diagnostycznych.

Badanie zostało zaprezentowane podczas dorocznego kongresu Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging (SNMMI) 2026. Zbiór obrazów przedstawiających wizualizację zakrzepów w kończynach dolnych oraz płucach został wybrany jako laureat nagrody Henry N. Wagner, Jr. Image of the Year 2026.

Każdego roku SNMMI wybiera obraz najlepiej ilustrujący najbardziej obiecujące osiągnięcia medycyny nuklearnej i obrazowania molekularnego. Wyróżniane technologie mają potencjał poprawy opieki nad pacjentami poprzez wcześniejsze wykrywanie chorób, zwiększenie trafności diagnostycznej oraz wsparcie doboru odpowiednich metod leczenia. W tym roku zwycięski obraz został wyłoniony spośród niemal 1500 zgłoszonych abstraktów naukowych.

Zakrzepica żył głębokich i ryzyko zatorowości płucnej

Zakrzepica żył głębokich (deep vein thrombosis, DVT) jest częstą chorobą, w której skrzepliny powstają najczęściej w żyłach kończyn dolnych. Fragmenty zakrzepu mogą oderwać się od ściany naczynia i przedostać do krążenia płucnego, powodując zatorowość płucną – stan bezpośrednio zagrażający życiu.

Według danych Centers for Disease Control and Prevention choroba dotyczy około 900 tysięcy osób rocznie w Stanach Zjednoczonych. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie i natychmiastowe wdrożenie leczenia przeciwzakrzepowego.

Bezpośrednie obrazowanie skrzeplin zamiast pośrednich oznak

Jak wyjaśnia dr Sangwon Han z Department of Nuclear Medicine w Asan Medical Center, University of Ulsan College of Medicine w Seulu, tradycyjne metody obrazowania, takie jak ultrasonografia żylna czy tomografia komputerowa, opierają się głównie na wykrywaniu pośrednich zmian anatomicznych.

W przypadku ultrasonografii ocenia się między innymi podatność żyły na ucisk, natomiast tomografia komputerowa poszukuje ubytków wypełnienia środka kontrastowego. Metody te nie pokazują bezpośrednio samego zakrzepu.

18F-GP1 PET/CT działa w odmienny sposób. Radioznacznik selektywnie wiąże się z aktywowanymi płytkami krwi obecnymi w skrzeplinie, dzięki czemu możliwe staje się bezpośrednie uwidocznienie zakrzepu nawet w lokalizacjach trudnych do oceny za pomocą konwencjonalnych technik obrazowania.

Badanie fazy 2 u pacjentów z objawami zakrzepicy

W badaniu oceniono skuteczność diagnostyczną i bezpieczeństwo nowego radioznacznika 18F-GP1 PET/CT u pacjentów z podejrzeniem ostrej zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych.

Do badania włączono 46 pacjentów z objawami klinicznymi sugerującymi obecność zakrzepicy. Wszyscy uczestnicy przeszli badanie 18F-GP1 PET/CT. Uzyskane obrazy były niezależnie analizowane przez trzech lekarzy medycyny nuklearnej nieznających wyników pozostałych badań diagnostycznych.

Skuteczność wykrywania zakrzepów w obrębie uda porównano z wynikami ultrasonografii żylnej. Oceniono również zdolność wykrywania zakrzepów w łydkach oraz współistniejącej zatorowości płucnej. Przez cały okres obserwacji monitorowano także bezpieczeństwo stosowanego radioznacznika.

Wysoka skuteczność diagnostyczna i dobra tolerancja

Badacze wykazali, że 18F-GP1 PET/CT charakteryzuje się wysoką dokładnością diagnostyczną zarówno w wykrywaniu zakrzepów zlokalizowanych w obrębie uda, jak i łydki. Technologia wykazała również wysoką skuteczność w identyfikacji zatorowości płucnej współistniejącej z zakrzepicą żył głębokich.

Co istotne, badanie wykazało bardzo dobrą tolerancję radioznacznika. Nie odnotowano działań niepożądanych związanych z jego podaniem.

Według autorów wyniki sugerują, że pojedyncze badanie PET całego ciała mogłoby umożliwiać jednoczesną ocenę obecności zakrzepów zarówno w kończynach dolnych, jak i płucach. Takie podejście mogłoby ograniczyć liczbę wykonywanych badań diagnostycznych oraz zwiększyć komfort pacjentów.

Możliwe zastosowania wykraczające poza zakrzepicę żył głębokich

Przewodniczący Komitetu Programu Naukowego SNMMI, dr Giuseppe Esposito, podkreśla, że potencjał tej technologii może być znacznie szerszy niż jedynie diagnostyka zakrzepicy żył głębokich.

Zdaniem ekspertów radioznacznik może stać się platformą umożliwiającą wykrywanie skrzeplin w różnych lokalizacjach organizmu. W przyszłości może znaleźć zastosowanie między innymi w diagnostyce udarów niedokrwiennych mózgu, chorób sercowo-naczyniowych oraz innych schorzeń związanych z procesami zakrzepowymi.

Droga do praktyki klinicznej

18F-GP1 PET/CT był już wcześniej oceniany w badaniach fazy 2 dotyczących zakrzepicy żył głębokich, udarów o charakterze zatorowym oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Autorzy podkreślają, że konieczne jest przeprowadzenie większych, wieloośrodkowych badań fazy 3, które potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo metody w szerszej populacji pacjentów. Jeżeli wyniki okażą się równie obiecujące, radioznacznik może zostać włączony do rutynowej praktyki klinicznej w ciągu najbliższych pięciu do dziesięciu lat.

Źródło: Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging Annual Meeting 2026, Diagnostic performance of 18F-GP1 PET/CT for acute deep vein thrombosis of the lower extremities in symptomatic patients: a phase 2, open-label, non-randomized study – abstrakt konferencyjny SNMMI 2026.