Omdlenia i zawroty głowy po lekach GLP-1 – wyniki dużej analizy

Leki z grupy agonistów receptora GLP-1, takie jak semaglutyd, tirzepatyd i liraglutyd, zrewolucjonizowały leczenie otyłości, cukrzycy typu 2 oraz wybranych chorób sercowo-naczyniowych. Nowa analiza naukowców z Northwestern Medicine wskazuje jednak na potencjalne zagrożenie związane z ich stosowaniem u części pacjentów. Badanie obejmujące ponad 42 tysiące osób wykazało zwiększoną częstość epizodów niedociśnienia tętniczego, zawrotów głowy i omdleń, szczególnie u seniorów oraz chorych na cukrzycę.

W artykule:

• Nowe dane dotyczące bezpieczeństwa terapii GLP-1
• Związek agonistów GLP-1 z niedociśnieniem tętniczym
• Najważniejsze wyniki analizy ponad 42 tysięcy pacjentów
• Dlaczego osoby starsze i chorzy na cukrzycę są bardziej zagrożeni
• Możliwe mechanizmy prowadzące do omdleń i zawrotów głowy
• Znaczenie monitorowania pacjentów podczas terapii GLP-1

Naukowcy z Northwestern Medicine zidentyfikowali potencjalny problem bezpieczeństwa związany ze stosowaniem leków z grupy agonistów receptora GLP-1. Wykorzystując dane z elektronicznej dokumentacji medycznej, przeanalizowali losy ponad 42 tysięcy dorosłych pacjentów przyjmujących co najmniej dwie klasy leków przeciwnadciśnieniowych. Po rozpoczęciu terapii agonistami GLP-1 obserwowano częstsze występowanie zawrotów głowy, omdleń oraz innych zdarzeń związanych z obniżonym ciśnieniem tętniczym, określanych jako niedociśnienie (hipotensja).

Największe ryzyko występowało u osób w wieku co najmniej 65 lat oraz u pacjentów z cukrzycą typu 2.

Wyniki badania zostały przedstawione 13 czerwca 2026 roku podczas kongresu ENDO 2026, dorocznego spotkania naukowego Endocrine Society.

Leki GLP-1 pozostają bardzo wartościową terapią

Autorzy badania podkreślają, że wyniki nie powinny zniechęcać do stosowania agonistów GLP-1. Są to leki o udowodnionych korzyściach klinicznych, obejmujących redukcję masy ciała, poprawę kontroli glikemii oraz zmniejszenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.

Jak zaznacza dr Micah Eimer, kardiolog Northwestern Medicine i starszy autor badania, problem dotyczy przede wszystkim odpowiedniej identyfikacji pacjentów szczególnie narażonych na działania niepożądane związane z nadmiernym obniżeniem ciśnienia tętniczego.

Badacz rozpoczął analizę po zaobserwowaniu rosnącej liczby pacjentów zgłaszających zawroty głowy, uczucie oszołomienia oraz epizody omdleń po rozpoczęciu terapii GLP-1.

Szczególne obawy dotyczą osób uzyskujących dostęp do tych leków bez regularnego nadzoru lekarskiego, między innymi za pośrednictwem internetowych platform medycznych.

Jak przeprowadzono badanie?

Zespół naukowy przeanalizował dokumentację medyczną ponad 42 000 dorosłych pacjentów przyjmujących co najmniej dwie klasy leków przeciwnadciśnieniowych, którzy rozpoczęli terapię semaglutydem, tirzepatydem lub liraglutydem.

Częstość występowania zdarzeń hipotensyjnych oceniano po 6, 12 oraz 24 miesiącach od rozpoczęcia leczenia i porównywano z okresem sprzed wdrożenia agonistów GLP-1.

Do zdarzeń związanych z niedociśnieniem zaliczano:

• zawroty głowy,
• omdlenia,
• upadki,
• rozpoznanie niedociśnienia tętniczego,
• wartości skurczowego ciśnienia tętniczego poniżej 90 mm Hg,
• stosowanie leków przeznaczonych do leczenia niedociśnienia.

Najważniejsze wyniki badania

• W ciągu sześciu miesięcy od rozpoczęcia terapii GLP-1 częstość zdarzeń hipotensyjnych wzrosła z 8,7% do 10,2%.
• Po 12 miesiącach częstość tych zdarzeń wzrosła z 13,6% do 14,3%.
• Pacjenci w wieku co najmniej 65 lat odpowiadali za 53% wszystkich epizodów niedociśnienia, mimo że stanowili jedynie 37% badanej populacji.
• Osoby z cukrzycą typu 2 stanowiły 75% pacjentów doświadczających zdarzeń hipotensyjnych, choć reprezentowały 63% całej kohorty.
• Dodatkowe analizy wykazały, że sama utrata masy ciała nie tłumaczyła wzrostu ryzyka, co sugeruje udział innych mechanizmów biologicznych.

Dlaczego nawet niewielki wzrost ryzyka może mieć znaczenie?

Według autorów badania wzrost ryzyka o około 1,5 punktu procentowego może wydawać się niewielki, jednak konsekwencje kliniczne niedociśnienia mogą być bardzo poważne.

Epizody omdleń i zawrotów głowy zwiększają ryzyko urazów głowy, złamań, upadków oraz wypadków komunikacyjnych. W populacji osób starszych nawet pojedynczy upadek może prowadzić do znacznego pogorszenia stanu zdrowia, utraty samodzielności lub zgonu.

Autorzy podkreślają jednocześnie, że jest to działanie niepożądane potencjalnie możliwe do przewidzenia i ograniczenia poprzez odpowiednie monitorowanie pacjentów oraz modyfikację leczenia przeciwnadciśnieniowego.

Czy agoniści GLP-1 działają czasami „zbyt skutecznie”?

Zdaniem dr. Eimera właśnie taka możliwość może częściowo tłumaczyć obserwowane wyniki. Leki GLP-1 często prowadzą do znacznej utraty masy ciała, poprawy kontroli glikemii, zmniejszenia zapotrzebowania na leki przeciwcukrzycowe oraz poprawy przebiegu obturacyjnego bezdechu sennego.

W efekcie część pacjentów może wymagać redukcji dawek dotychczas stosowanych leków hipotensyjnych. Jeżeli taka korekta nie zostanie przeprowadzona odpowiednio wcześnie, może dojść do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego.

Dlaczego osoby starsze i pacjenci z cukrzycą są szczególnie narażeni?

Naukowcy wskazują kilka potencjalnych przyczyn zwiększonego ryzyka.

Po pierwsze, osoby starsze są bardziej wrażliwe na zmiany ciśnienia tętniczego. Sztywność naczyń krwionośnych, miażdżyca oraz zmniejszona zdolność adaptacji układu krążenia sprawiają, że nawet niewielkie spadki ciśnienia mogą powodować objawy kliniczne.

Po drugie, u wielu pacjentów z cukrzycą rozwija się neuropatia autonomiczna, będąca jednym z przewlekłych powikłań choroby. Zaburza ona fizjologiczną regulację ciśnienia tętniczego i utrudnia organizmowi kompensowanie nagłych zmian hemodynamicznych.

Po trzecie, część mechanizmów działania agonistów GLP-1 na układ sercowo-naczyniowy nadal nie jest w pełni poznana, co oznacza, że mogą istnieć dodatkowe czynniki wpływające na rozwój niedociśnienia.

Potrzebne dalsze badania

Autorzy podkreślają, że uzyskane wyniki wymagają potwierdzenia w kolejnych badaniach. Jednocześnie zwracają uwagę, że lekarze powinni zachować czujność wobec pacjentów zgłaszających zawroty głowy, osłabienie lub omdlenia po rozpoczęciu terapii agonistami GLP-1.

Eksperci rekomendują regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz ocenę konieczności modyfikacji leczenia przeciwnadciśnieniowego, zwłaszcza u osób starszych i chorych na cukrzycę typu 2.

Źródło: ENDO 2026 Annual Meeting, GLP1 Receptor Agonists and the Risk of Significant Hypotension Among Patients with Metabolic Cardiovascular Renal Disease: Too Much of A Good Thing?
DOI: https://endo2026.eventscribe.net/fsPopup.asp?PresentationID=1830383&mode=presInfo