Jakub Mirkowski: Polska nie ma problemu z cyfryzacją ochrony zdrowia. Ma problem z zarządzaniem danymi
Jakub Mirkowski
pod kierunkiem mentorki Agaty Pawenty
Polska w ciągu ostatnich lat stała się jednym z liderów cyfryzacji ochrony zdrowia w Europie Środkowo-Wschodniej. E-recepta, e-skierowanie oraz Internetowe Konto Pacjenta znacząco zmieniły sposób, w jaki miliony obywateli korzystają z systemu ochrony zdrowia. To sukces, który jeszcze kilkanaście lat temu wydawał się trudny do wyobrażenia. Jednocześnie sukces cyfryzacji ujawnił nowe wyzwanie. Okazało się, że stworzenie infrastruktury cyfrowej jest znacznie prostsze niż zapewnienie efektywnego zarządzania danymi, które ta infrastruktura generuje.
Dziś jednym z najważniejszych wyzwań polskiego systemu ochrony zdrowia nie jest brak danych, lecz zapewnienie ich interoperacyjności, aktualności oraz efektywnego wykorzystania. To kwestia, która będzie miała znaczenie nie tylko dla pacjentów i personelu medycznego, lecz także dla zdolności państwa do planowania polityk zdrowotnych, rozwoju innowacji oraz funkcjonowania Polski w europejskim ekosystemie danych zdrowotnych.
Polska odniosła sukces w cyfryzacji usług zdrowotnych. Kolejnym etapem transformacji jest budowa systemu efektywnego zarządzania danymi zdrowotnymi.
Sukces cyfryzacji otworzył nowy etap reform
Przez ostatnią dekadę Polska zbudowała imponującą infrastrukturę e-zdrowia. Platforma P1 obsługuje e-recepty, e-skierowania i Internetowe Konto Pacjenta, a kolejnym krokiem ma być centralna e-rejestracja (CeR) – jedna z najważniejszych reform organizacyjnych w ochronie zdrowia od czasu wdrożenia e-recepty.
Znaczenie centralnej e-rejestracji wykracza jednak daleko poza samo umawianie wizyt. W warunkach starzejącego się społeczeństwa, rosnącego zapotrzebowania na świadczenia zdrowotne i ograniczonych zasobów kadrowych coraz większego znaczenia nabiera efektywne wykorzystanie już istniejących zasobów systemu. Centralna e-rejestracja stwarza szansę na lepsze wykorzystanie dostępnych terminów, ograniczenie liczby niewykorzystanych wizyt oraz poprawę zarządzania kolejkami bez konieczności natychmiastowego zwiększania liczby personelu czy infrastruktury.
Jednocześnie jest to pierwszy projekt cyfrowy w polskiej ochronie zdrowia, którego powodzenie zależy nie tylko od stworzenia centralnego systemu informatycznego, ale przede wszystkim od sprawnej współpracy między tysiącami świadczeniodawców, dostawcami systemów informatycznych, Centrum e-Zdrowia oraz Narodowym Funduszem Zdrowia.
Centralna e-rejestracja to test interoperacyjności
W przeciwieństwie do e-recepty czy e-skierowania, które opierają się głównie na wymianie pojedynczych dokumentów elektronicznych, centralna e-rejestracja wymaga bieżącej synchronizacji danych dotyczących harmonogramów, dostępnych terminów oraz statusu wizyt.
Dlatego sukces tej reformy będzie zależał nie tyle od samego wdrożenia nowego narzędzia informatycznego, ile od zdolności państwa do zapewnienia interoperacyjności danych i procesów pomiędzy uczestnikami systemu ochrony zdrowia. Główne wyzwanie nie dotyczy braku danych, lecz ich aktualności, spójności i wykorzystania w codziennym funkcjonowaniu
Europa stwarza Polsce wyjątkową szansę
Perspektywa ta nabiera szczególnego znaczenia w kontekście wdrażania Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (European Health Data Space – EHDS). Nowe regulacje europejskie zakładają stworzenie interoperacyjnego środowiska wymiany danych zdrowotnych w całej Unii Europejskiej. Oznacza to, że państwa członkowskie będą musiały zapewnić nie tylko odpowiednie rozwiązania technologiczne, ale również wysoką jakość danych, wspólne standardy oraz sprawne mechanizmy koordynacji.
Centralna e-rejestracja może stać się pierwszym praktycznym testem gotowości Polski do funkcjonowania w europejskim ekosystemie danych zdrowotnych.
Polska znajduje się dziś w stosunkowo dobrej pozycji wyjściowej. Udało się stworzyć nowoczesną infrastrukturę e-zdrowia i zbudować społeczną akceptację dla cyfrowych usług zdrowotnych. Kolejnym krokiem powinno być wykorzystanie doświadczeń związanych z centralną e-rejestracją do stworzenia krajowych ram operacyjnej interoperacyjności obejmujących standardy synchronizacji danych, certyfikację interoperacyjności systemów, monitoring jakości wymiany danych oraz mechanizmy wspierające efektywne wykorzystanie nowych rozwiązań.
Informacja o programie Young Think Policy Briefs
Praca powstała w ramach programu Young Think Policy Briefs, organizowanego przez Stowarzyszenie Young Think.
Stowarzyszenie Young Think to apartyjny studencki think tank, który łączy intelektualny potencjał polskich studentów – z kraju i zagranicy – w tworzeniu propozycji polityk publicznych.
