Przejadanie się w dzieciństwie może być zwiastunem późniejszych problemów ze zdrowiem psychicznym u dziewcząt

Dziewczęta, które regularnie przejadają się w wieku przedszkolnym, są bardziej narażone na lęk, impulsywność i nadpobudliwość w okresie dojrzewania – wynika z nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z McGill University i Douglas Research Centre.

Badaniem objęto ponad 2000 dzieci z Quebecu, wykorzystując dane prowincjonalne. Analizowano wzorce żywieniowe zgłaszane przez opiekunów we wczesnym dzieciństwie i oceniano objawy związane ze zdrowiem psychicznym, gdy uczestnicy osiągnęli wiek 15 lat. Związek między przejadaniem się a późniejszymi trudnościami zaobserwowano u dziewcząt, ale nie u chłopców.

Wnioski dla opiekunów

Wyniki sugerują, że wzorce żywieniowe dzieci mogą być wczesnym sygnałem problemów psychicznych. Naukowcy podkreślają jednak, że badanie wykazało jedynie zależności, a nie przyczynowość.

„Okazjonalne przejadanie się jest normalne, ale jeśli dziecko robi to często, może to być sygnał problemów emocjonalnych” – powiedziała Linda Booij, profesor w Department of Psychiatry McGill University i klinicysta-naukowiec w Douglas Eating Disorders Continuum and Research Centre.

„Odpowiedzią nie jest restrykcja. Wręcz przeciwnie – ścisła kontrola może pogłębiać problem i zwiększać ryzyko zaburzeń odżywiania. Zamiast tego rodzice i opiekunowie powinni zwracać uwagę na dobrostan emocjonalny dzieci” – dodała.

Dlaczego dotyczy to dziewcząt, a nie chłopców?

Różnice między płciami mogą częściowo wynikać z czynników społeczno-kulturowych – wskazuje Booij.

„Może być tak, że rodzice częściej monitorują jedzenie dziewczynek niż chłopców, a środowiska restrykcyjne mogą wiązać się z większym ryzykiem zaburzeń odżywiania w późniejszym życiu. Kontekst społeczny wokół nawyków żywieniowych dziewcząt może częściowo tłumaczyć, dlaczego przejadanie się jest u nich powiązane z późniejszymi trudnościami” – zauważyła.

Badacze zidentyfikowali trzy wzorce przejadania się we wczesnym dzieciństwie: około 60% dzieci nie wykazywało takich zachowań, około 14% zaczynało się przejadać wcześnie (między 2. a 4. rokiem życia), a około 26% zaczynało później (w wieku około 4 lat).

Dziewczęta, które przejadały się we wczesnym dzieciństwie lub później, częściej niż ich rówieśniczki bez takich zachowań zgłaszały w wieku 15 lat objawy lęku, nadpobudliwości i impulsywności.

Wybredne jedzenie

Analiza wybrednego jedzenia przyniosła inne wyniki. Około jedna trzecia dzieci była niejadkami we wczesnym dzieciństwie, a te nawyki zwykle utrzymywały się w kolejnych latach. Jednak w przeciwieństwie do przejadania się, wybredne jedzenie nie wiązało się z problemami psychicznymi w okresie dojrzewania.

Choć wielu rodziców martwi się wybrednym jedzeniem, Booij podkreśla, że często jest to zwyczajna faza rozwojowa, która sama w sobie nie musi sygnalizować późniejszych trudności emocjonalnych czy behawioralnych. Jednak jeśli wybredne jedzenie utrzymuje się przez dłuższy czas lub zaczyna zakłócać wzrost, odżywienie, emocje czy codzienne funkcjonowanie dziecka, może być sygnałem poważniejszego problemu.

O badaniu

Artykuł „Trajectories of childhood eating behaviors and their association with internalizing and externalizing symptoms in adolescence” autorstwa Rachel Dufour (Concordia University) i Lindy Booij oraz zespołu został opublikowany w BMC Pediatrics.

Badanie zostało wsparte m.in. przez Institut de la statistique du Québec, ministerstwa zdrowia, edukacji i spraw rodzinnych Quebecu, Lucie and André Chagnon Foundation, Institut de recherche Robert-Sauvé en santé et en sécurité du travail (IRSST), Fonds de Recherche du Québec – Santé i Société et Culture, Social Sciences and Humanities Research Council of Canada, Canadian Institutes of Health Research oraz Sainte-Justine Hospital research centre.

Czasopismo: BMC Pediatrics
DOI: 10.1186/s12887-025-06001-z