Semaglutyd pomaga ograniczać spożycie kalorii przez ponad rok

Osoby stosujące semaglutyd w leczeniu otyłości również po 60 tygodniach terapii spożywały wyraźnie mniej kalorii niż uczestnicy otrzymujący placebo. Chociaż z czasem subiektywne zmniejszenie głodu i natrętnych myśli o jedzeniu stawało się mniej odczuwalne, obiektywnie oceniane spożycie energii pozostawało ograniczone. Wyniki mogą pomóc wyjaśnić, dlaczego semaglutyd wspiera nie tylko początkową redukcję masy ciała, lecz także jej długoterminowe utrzymanie.

W artykule:

• Wpływ semaglutydu na długoterminowe spożycie kalorii
• Metody pomiaru ilości przyjmowanego pokarmu
• Różnice pomiędzy semaglutydem a placebo
• Zmiany masy ciała po 60 tygodniach terapii
• Głód, kontrola apetytu i „szum żywieniowy”
• Znaczenie wyników dla pacjentów leczonych długoterminowo

Semaglutyd nadal ogranicza spożycie kalorii po 60 tygodniach

Osoby przyjmujące semaglutyd w celu zmniejszenia masy ciała także po 60 tygodniach leczenia spożywały istotnie mniej kalorii niż uczestnicy otrzymujący placebo. Wyniki pomagają wyjaśnić, w jaki sposób lek może wspierać zarówno początkową redukcję masy ciała, jak i jej późniejsze utrzymanie.

Badanie, opublikowane w The American Journal of Clinical Nutrition, zostało przeprowadzone przez naukowców z Center for Weight and Eating Disorders oraz Penn Metabolic Medicine działających w ramach University of Pennsylvania. Jest to jedno z pierwszych badań oceniających długoterminowy wpływ semaglutydu na zachowania związane z jedzeniem, wykraczający poza pierwsze miesiące farmakoterapii.

Naukowcy stwierdzili, że chociaż część obserwowanego na początku leczenia zmniejszenia głodu oraz częstotliwości myśli związanych z jedzeniem stawała się z czasem mniej wyraźna, uczestnicy leczeni semaglutydem nadal spożywali znacznie mniej kalorii niż osoby otrzymujące placebo. Różnica utrzymywała się po ponad roku terapii.

Powrót odczuwania głodu nie musi oznaczać utraty skuteczności leczenia

Jena S. Tronieri, PhD, główna autorka badania i senior research investigator w Center for Weight and Eating Disorders at Penn Medicine, zwróciła uwagę, że wielu pacjentów obawia się osłabienia działania leku, gdy po pierwszych miesiącach terapii zaczynają ponownie odczuwać głód.

Jak wyjaśniła badaczka, wyniki pokazują, że nawet wtedy, gdy część doznań związanych z apetytem zaczyna powracać, semaglutyd nadal pomaga pacjentom ograniczać ilość spożywanego pokarmu. Utrzymujące się zmniejszenie podaży energii może być jednym z najważniejszych powodów, dla których uzyskana redukcja masy ciała jest podtrzymywana podczas długotrwałego leczenia.

Jak naukowcy mierzyli ilość spożywanego pokarmu

Do trwającego 60 tygodni badania włączono 120 dorosłych osób z nadwagą lub otyłością. Uczestnicy otrzymywali semaglutyd w dawce 2,4 mg raz w tygodniu albo placebo. W obu grupach prowadzono także regularne poradnictwo dotyczące stylu życia, skoncentrowane na zdrowym odżywianiu i aktywności fizycznej.

Na początku badania oraz w 20., 40. i 60. tygodniu uczestnicy brali udział w pięciogodzinnej ocenie laboratoryjnej. Po spożyciu standaryzowanego śniadania proponowano im obiad i proszono, aby jedli do momentu osiągnięcia komfortowego uczucia sytości. Naukowcy dokładnie mierzyli liczbę kalorii spożytą przez każdą osobę.

Taka procedura umożliwiła ocenę rzeczywistego zachowania żywieniowego w kontrolowanych warunkach, a nie wyłącznie deklaracji uczestników dotyczących głodu, sytości lub ilości spożywanego jedzenia.

Od 24 do 30 procent mniej kalorii niż w grupie placebo

W porównaniu z uczestnikami otrzymującymi placebo osoby leczone semaglutydem konsekwentnie spożywały mniej kalorii podczas całego okresu badania. W kolejnych ocenach przeprowadzonych do 60. tygodnia uczestnicy przyjmujący semaglutyd spożywali około 24–30 proc. mniej kalorii niż osoby z grupy placebo.

Wynik ten wskazuje, że wpływ semaglutydu na podaż energii nie ogranicza się do początkowego okresu terapii. Nawet po ponad roku leczenia różnica pomiędzy grupami pozostawała widoczna w obiektywnym pomiarze ilości spożytego pokarmu.

Znacznie większa redukcja masy ciała

Uczestnicy leczeni semaglutydem uzyskali w trakcie badania istotną redukcję masy ciała. Po 60 tygodniach średni spadek wynosił 15,1 proc. początkowej masy ciała.

Dla porównania osoby otrzymujące placebo zmniejszyły masę ciała średnio o 3,4 proc. Wyniki wskazują, że utrzymujące się ograniczenie spożycia kalorii występowało równolegle ze znaczącą i długotrwałą redukcją masy ciała w grupie stosującej semaglutyd.

Zmiany głodu, sytości i myśli o jedzeniu

Badacze ocenili również odczuwanie głodu i sytości, kontrolę apetytu oraz stopień zaabsorbowania jedzeniem, określany potocznie jako „food noise”, czyli „szum żywieniowy”. Termin ten odnosi się do częstych, uporczywych lub trudnych do zignorowania myśli dotyczących jedzenia.

W ciągu pierwszych 20 tygodni osoby przyjmujące semaglutyd deklarowały mniejszy głód, lepszą kontrolę apetytu oraz mniej myśli związanych z jedzeniem. W 40. i 60. tygodniu różnice pomiędzy grupą semaglutydu a grupą placebo w odniesieniu do wielu z tych subiektywnych parametrów nie były już jednak istotne statystycznie.

Nie oznaczało to utraty wpływu leku na rzeczywistą ilość przyjmowanego pokarmu. Pomimo zmniejszenia różnic w deklarowanym apetycie uczestnicy leczeni semaglutydem nadal spożywali mniej kalorii niż osoby przyjmujące placebo.

Odczuwany apetyt a rzeczywiste zachowanie żywieniowe

Thomas A. Wadden, PhD, professor of Psychology in Psychiatry oraz były dyrektor Center for Weight and Eating Disorders, podkreślił, że badanie pokazuje istotną różnicę pomiędzy subiektywnym postrzeganiem własnego apetytu a rzeczywistym zachowaniem podczas posiłku.

Osoby rozpoczynające leczenie semaglutydem często zauważają bardzo wyraźne zmniejszenie głodu i natrętnych myśli o jedzeniu. Jeżeli z czasem odczucia te stają się mniej intensywne, pacjenci mogą błędnie uznać, że lek przestał działać.

Wyniki badania wskazują jednak, że częściowy powrót doznań związanych z apetytem nie musi oznaczać zaniku farmakologicznego efektu terapii. Semaglutyd może nadal ograniczać ilość spożywanych kalorii, nawet gdy pacjent ponownie zaczyna częściej odczuwać głód lub myśleć o jedzeniu.

Znaczenie dla długoterminowego leczenia otyłości

Zdaniem Jeny S. Tronieri pacjenci mogą z czasem doświadczać częściowego powrotu sygnałów apetytu, nie tracąc jednocześnie korzyści polegającej na utrzymującym się ograniczeniu spożycia kalorii. Efekt ten jest potrzebny do utrzymania nowej, niższej masy ciała.

Wyjaśnienie tej różnicy może pomóc w ustaleniu realistycznych oczekiwań wobec leczenia. Może również ograniczyć ryzyko przedwczesnego przerywania terapii przez osoby, które utożsamiają ponowne pojawienie się głodu z całkowitą utratą skuteczności leku.

Autorzy zwracają uwagę, że semaglutyd stosowany w leczeniu otyłości jest przeznaczony do terapii długoterminowej, zgodnie z zatwierdzonym wskazaniem oraz zaleceniami licznych towarzystw naukowych. Decyzje dotyczące kontynuowania, modyfikowania lub przerywania leczenia powinny być podejmowane indywidualnie wspólnie z lekarzem, z uwzględnieniem skuteczności, tolerancji terapii i sytuacji klinicznej pacjenta.

Finansowanie badania

Badanie było częściowo finansowane z grantu badawczego Novo Nordisk przyznanego w ramach NNI Investigator Sponsored Studies Program na rzecz University of Pennsylvania.

Zgodnie z informacją przekazaną przez autorów Novo Nordisk nie uczestniczyło w opracowaniu koncepcji badania, jego prowadzeniu, analizie danych ani przygotowaniu raportu. Autorzy zaznaczyli również, że analiza i dyskusja przedstawione w publikacji odzwierciedlają ich stanowisko i nie muszą odpowiadać opinii Novo Nordisk.

Źródło: The American Journal of Clinical Nutrition, „Short- and long-term effects of semaglutide 2.4 mg on energy intake, appetite, and food reward: a 60-week, double-blind randomized controlled trial”.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.ajcnut.2026.101403