Siedmioletnia analiza wskazuje na wyraźny wzrost liczby ciężkich urazów wśród użytkowników rowerów elektrycznych
Mechanizmy urazów u użytkowników e-bike’ów różnią się od klasycznych wypadków rowerowych
Rosnąca popularność rowerów elektrycznych przekłada się nie tylko na zwiększoną mobilność pacjentów, ale również na wyraźny wzrost liczby urazów. Najnowsza analiza kliniczna wskazuje, że szczególnie narażoną grupą są starsi mężczyźni, u których współistniejące czynniki ryzyka znacząco zwiększają ciężkość obrażeń.
W artykule:
- Epidemiologia urazów związanych z e-bike’ami
- Profil pacjenta wysokiego ryzyka
- Mechanizmy prowadzące do ciężkich obrażeń
- Znaczenie leczenia przeciwkrzepliwego w przebiegu urazów
- Charakterystyka urazów głowy i hospitalizacji
- Rola profilaktyki i stosowania kasków
W Niemczech od 2023 roku sprzedaż rowerów elektrycznych przewyższa sprzedaż tradycyjnych rowerów. Wraz z tym trendem obserwuje się istotny wzrost liczby wypadków. Lekarze z Klinikums der Technischen Universität München przeanalizowali wzorce urazów u użytkowników e-bike’ów, identyfikując grupy szczególnego ryzyka oraz charakterystyczne mechanizmy prowadzące do ciężkich obrażeń.
Analiza siedmioletnia – dynamiczny wzrost liczby urazów
W badaniu uwzględniono pacjentów przyjętych do oddziału chirurgii urazowej w latach 2017–2023. Łącznie leczono 103 osoby po wypadkach na e-bike’ach, z czego niemal połowa przypadków przypadała na rok 2023. Oznacza to wzrost liczby urazów o około 50% w porównaniu z rokiem poprzednim. Autorzy podkreślają, że trend ten utrzymuje się i obecnie obserwuje się zwiększoną liczbę wypadków przez cały rok, a nie tylko sezonowo.
Ponad jedna trzecia pacjentów wymagała hospitalizacji, a około 10% trafiło na oddział intensywnej terapii (OIT). W tej grupie dominowały ciężkie urazy mózgu. Średni wiek pacjentów leczonych w OIT wynosił 77 lat, a niemal wszyscy byli mężczyznami. Żaden z nich nie miał założonego kasku w momencie wypadku.
Profil ryzyka – starszy wiek, płeć męska i leczenie przeciwkrzepliwe
Analiza wykazała powtarzalny wzorzec kliniczny wśród pacjentów z ciężkimi obrażeniami. Starszy wiek wiązał się nie tylko z mniejszą rezerwą fizjologiczną, ale również z większym prawdopodobieństwem chorób współistniejących, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego.
Istotnym czynnikiem była farmakoterapia przeciwkrzepliwa. Niemal połowa pacjentów wymagających leczenia na OIT przyjmowała leki rozrzedzające krew, podczas gdy w grupie z lżejszymi obrażeniami odsetek ten wynosił jedynie nieco ponad 10%. W kontekście urazów głowy znacząco zwiększa to ryzyko krwotoków wewnątrzczaszkowych oraz pogarsza rokowanie.
Mechanizmy urazów – „kaskada zdarzeń”
Autorzy badania zwracają uwagę na charakterystyczny mechanizm powstawania ciężkich obrażeń, określany jako „kaskada zdarzeń”. Wspomaganie elektryczne może maskować narastające zmęczenie organizmu, co prowadzi do sytuacji, w których użytkownik nie dostrzega w porę objawów hipoglikemii lub wyczerpania.
W momencie utraty równowagi istotną rolę odgrywa masa pojazdu – e-bike’i, ważące około 20 kg, są trudniejsze do opanowania niż tradycyjne rowery. W efekcie dochodzi do upadków, podczas których pacjenci nie są w stanie skutecznie się asekurować.
Brak kasku dodatkowo zwiększa ryzyko urazów czaszkowo-mózgowych. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty nawet relatywnie niewielki uraz może prowadzić do rozległych krwawień.
Charakterystyka zdarzeń – wypadki w ciągu dnia i w codziennych sytuacjach
W odróżnieniu od wypadków z udziałem e-hulajnóg, które częściej występują w godzinach nocnych i są związane z rekreacją, urazy na e-bike’ach mają miejsce głównie w ciągu dnia. Dotyczą one przede wszystkim aktywności codziennych, takich jak zakupy czy przemieszczanie się po mieście.
Autorzy zaznaczają jednak, że lokalizacja ośrodka badawczego – centrum Monachium – może wpływać na charakter obserwowanych zdarzeń. W regionach górskich, gdzie e-bike’i są wykorzystywane rekreacyjnie, wzorce urazów mogą się różnić.
Profilaktyka – kluczowa rola kasków
Najważniejszym wnioskiem praktycznym płynącym z badania jest konieczność stosowania kasków ochronnych. Zdaniem autorów większość ciężkich urazów głowy mogłaby zostać uniknięta przy ich użyciu.
Apel dotyczy wszystkich użytkowników e-bike’ów, niezależnie od wieku, jednak szczególnie istotny jest w grupie pacjentów starszych, obciążonych chorobami przewlekłymi i przyjmujących leki przeciwkrzepliwe.
Źródło: Injury, Injury Characteristics in Pedelec Users: A 7-Year Study Highlighting Risks in the Elderly Male Population at an Urban University Hospital in Germany
DOI: 10.1016/j.injury.2025.112940
