Sondaż: 3 na 4 pacjentów nie wykonuje ćwiczeń zaleconych w ramach fizjoterapii, co hamuje postępy leczenia

Fizjoterapia stanowi kluczowy element procesu powrotu do sprawności po urazach oraz wybranych zabiegach operacyjnych. Najnowsze badanie ankietowe przeprowadzone na zlecenie The Ohio State University Wexner Medical Center wskazuje jednak, że aż 3 na 4 pacjentów (76%) nie realizuje w pełni zaleconych ćwiczeń domowych, co może prowadzić do zahamowania postępów rehabilitacji, a nawet do niepowodzeń terapeutycznych po leczeniu chirurgicznym.

„Jedna do trzech godzin tygodniowo, które pacjent spędza na fizjoterapii, to niewielki ułamek spośród 168 godzin, jakimi dysponujemy w ciągu tygodnia” – wyjaśnia Kyle Smith, PT, fizjoterapeuta w Ohio State Medical Center. „Czas spędzony fizycznie w gabinecie nie jest wystarczający, by w szerszej perspektywie doprowadzić do istotnych zmian funkcjonalnych”.

Smith wraz z zespołem fizjoterapeutów pracuje z pacjentami nad modyfikacją oraz stopniowym intensyfikowaniem ćwiczeń domowych, uwzględniając informacje zwrotne oraz bariery zgłaszane przez chorych. Specjaliści proponują również proste interwencje behawioralne, które można włączyć do codziennych aktywności, takie jak parkowanie samochodu dalej od miejsca pracy lub sklepu, stanie na jednej nodze podczas mycia zębów czy wykonywanie przysiadów i ćwiczeń rozciągających w trakcie oglądania telewizji.

„Jako fizjoterapeuci musimy edukować pacjentów, że osiągnięcie zakładanych celów – poprawy siły mięśniowej, zakresu ruchu oraz zmniejszenia wrażliwości bólowej – wymaga ich aktywnego zaangażowania i systematycznej pracy” – podkreśla Smith.

Wyniki badania ankietowego

W badaniu wzięło udział 1 006 dorosłych Amerykanów, których zapytano o odsetek zrealizowanych zaleconych ćwiczeń domowych w ramach fizjoterapii (PT).

Pełną realizację zaleceń zadeklarowało 24% respondentów. Zbliżony odsetek (28%) wykonał 75–99% zaleconych ćwiczeń, natomiast 27% zrealizowało 50–74% programu domowego. Jedynie 11% badanych wykonało 25–49% ćwiczeń, a 8% – zaledwie 1–25%. Tylko 2% ankietowanych przyznało, że nie wykonało żadnego z zaleconych ćwiczeń.

Analiza wieku wykazała istotne różnice międzypokoleniowe. Osoby w wieku 65 lat i starsze częściej niż respondenci poniżej 30. roku życia deklarowały pełną realizację zaleceń domowych (30% vs 12%). Jednocześnie w starszej grupie wiekowej rzadziej obserwowano bardzo niską adherencję (wykonanie 1–25% ćwiczeń: 5% vs 15% w grupie poniżej 30 lat).

Najczęstsze przyczyny nieprzestrzegania zaleceń

Respondenci wskazali szereg powodów niepełnej realizacji programu ćwiczeń domowych. Najczęściej wymienianą przyczyną było zapominanie o ćwiczeniach lub brak systemu przypomnień (40%). Kolejnym istotnym czynnikiem był brak czasu lub kolizje z innymi obowiązkami (33%).

Pozostałe przyczyny obejmowały:
– monotonię i powtarzalność ćwiczeń (22%),
– brak szybkich, zauważalnych efektów (19%),
– ból lub obawę przed pogorszeniem stanu zdrowia (18%),
– brak poczucia odpowiedzialności między wizytami kontrolnymi (15%),
– brak odpowiedniej przestrzeni lub sprzętu w domu (13%),
– przekonanie o braku konieczności wykonywania ćwiczeń (12%),
– niepełne zrozumienie instrukcji (5%),
– inne powody (4%),
– brak wskazania którejkolwiek z powyższych przyczyn (2%).

Metodologia badania

Badanie zostało przeprowadzone przez SSRS w ramach platformy Opinion Panel Omnibus – ogólnokrajowego, realizowanego dwa razy w miesiącu sondażu opartego na próbie losowej. Zbieranie danych odbyło się w dniach 18–21 września 2025 roku i objęło 1 006 respondentów. Ankieta była realizowana metodą internetową (n = 976) oraz telefoniczną (n = 30), w języku angielskim.

Margines błędu dla całej próby wynosi ±3,7 punktu procentowego przy poziomie ufności 95%. Dane zostały zważone tak, aby odzwierciedlały populację dorosłych mieszkańców Stanów Zjednoczonych w wieku 18 lat i starszych.

Źródło: The Ohio State University Wexner Medical Center, MediaSource