Ten sam pacjent, różne wartości glukozy

Systemy ciągłego monitorowania glikemii (CGM, continuous glucose monitoring) stanowią obecnie jeden z filarów nowoczesnej terapii cukrzycy. Najnowsze badania wskazują jednak, że nawet zaawansowane technologicznie systemy CGM mogą generować istotnie odmienne parametry kliniczne u tej samej osoby. Deutsche Diabetes Gesellschaft (DDG) podkreśla, że wyniki te stanowią ważny sygnał do bardziej krytycznej interpretacji danych CGM oraz do pilnego rozwoju standardów pomiarowych i analitycznych – szczególnie w kontekście wdrażania cyfrowych programów zarządzania chorobą (dDMP).

Porównanie trzech systemów CGM u tych samych pacjentów

W opublikowanym w czasopiśmie Diabetes Care badaniu porównawczym osoby dorosłe z cukrzycą typu 1 korzystały równocześnie z trzech nowoczesnych systemów CGM przez okres 14 dni. Celem badania nie była ocena jakości konkretnych urządzeń, lecz analiza zmienności kluczowych wskaźników glikemicznych przy identycznych warunkach metabolicznych.

Analizie poddano między innymi:

• czas w zakresie docelowym (Time in Range, TIR),
• czas hipoglikemii i hiperglikemii,
• wskaźnik zarządzania glikemią (Glucose Management Indicator, GMI), będący estymacją wartości HbA1c na podstawie danych CGM.

Różnice o bezpośrednim znaczeniu klinicznym

Uzyskane wyniki wykazały, że wartości kluczowych parametrów CGM mogą się znacząco różnić pomiędzy systemami, co ma bezpośrednie przełożenie na decyzje terapeutyczne.

Jak podkreśla dr Guido Freckmann, współautor badania i członek zarządu grupy roboczej DDG Diabetes & Technologie:
„Nasze dane pokazują, że przebiegi glikemii mogą być różnie mierzone i interpretowane w zależności od zastosowanego systemu CGM. Może to prowadzić do sytuacji, w której cele terapeutyczne są uznawane za osiągnięte lub nie – w zależności od urządzenia – co wpływa na modyfikację leczenia, szczególnie w kontekście hipoglikemii.”

Znaczenie tych różnic rośnie wraz z rosnącą rolą CGM w codziennej praktyce – zarówno w decyzjach podejmowanych przez lekarzy, jak i przez samych pacjentów, w tym w systemach automatycznego podawania insuliny (AID, automated insulin delivery).

Źródło rozbieżności: technologia, nie pacjent

DDG wskazuje jednoznacznie, że obserwowane różnice nie wynikają z zachowania pacjentów, lecz z odmienności technologicznych między systemami.

Każdy producent wykorzystuje:

• własne metody pomiarowe,
• odrębne algorytmy przetwarzania danych,
• różne modele kalibracji.

Dodatkowo istotne znaczenie ma fakt, że:

• klasyczne pomiary glikemii w codziennej praktyce opierają się na krwi kapilarnej,
• systemy CGM mogą odnosić się do różnych punktów odniesienia (np. płynu śródmiąższowego vs. krew żylna).

Systematyczne różnice między tymi kompartmentami biologicznymi utrudniają bezpośrednią porównywalność wyników między systemami.

Standardyzacja zamiast indywidualnych norm dla urządzeń

W odpowiedzi na te wyzwania DDG opowiada się za standaryzacją pomiarów CGM, zamiast tworzenia odrębnych wartości docelowych dla poszczególnych urządzeń.

Jak zaznacza Freckmann:
„Kluczowe pytanie nie brzmi, czy potrzebujemy osobnych wartości docelowych dla każdego systemu CGM, lecz jak rozwijać technologie, aby dostarczały porównywalnych wyników.”

W tym celu DDG pracuje nad dokumentem stanowiskowym, który ma:

• ujednolicić interpretację danych CGM,
• poprawić ich porównywalność,
• wzmocnić podstawy podejmowania decyzji terapeutycznych.

Znaczenie dla cyfrowych programów opieki (dDMP)

Problem porównywalności danych CGM nabiera szczególnego znaczenia w kontekście cyfryzacji opieki diabetologicznej.

Cyfrowe programy Disease-Management-Programme (dDMP) mają na celu integrację:

• opieki lekarskiej,
• monitorowania danych,
• samokontroli pacjenta.

Warunkiem skuteczności takich rozwiązań jest jednak dostęp do:

• spójnych,
• transparentnych,
• interoperacyjnych danych.

Dr Tobias Wiesner, wiceprezes DDG, podkreśla:
„Cyfrowe programy DMP mogą stanowić kluczowy element nowoczesnej opieki diabetologicznej. Aby jednak w pełni wykorzystać ich potencjał, potrzebujemy danych CGM, które są porównywalne niezależnie od używanego systemu.”

Interpretacja danych CGM w praktyce klinicznej

W aktualnej praktyce klinicznej oznacza to konieczność ostrożnej interpretacji danych CGM, szczególnie:

• przy modyfikacji terapii,
• przy zmianie systemu CGM.

W przypadku systemów umożliwiających kalibrację użytkownik może:

• wykorzystać wiarygodny glukometr,
• skorygować systematyczne odchylenia względem wartości kapilarnych.

Jak podsumowuje Freckmann:
„CGM dostarcza niezwykle cennych informacji. Aby jednak w pełni wykorzystać ich potencjał, konieczne są przejrzystość, właściwa interpretacja oraz dążenie do jednolitych standardów.”

Źródło: Diabetes Care, A Comparative Analysis of Glycemic Metrics Derived From Three Continuous Glucose Monitoring Systems
DOI: https://doi.org/10.2337/dc25-0129