Terapia skojarzona w chorobie Alzheimera – nowe podejście do modulacji amyloidu
Połączenie naturalnych związków bioaktywnych z immunoterapią może zwiększać skuteczność i bezpieczeństwo leczenia
Nowe badanie wykazało, że połączenie aktualnie stosowanych leków w chorobie Alzheimera z małocząsteczkowymi związkami pochodzącymi z mikroskładników obecnych w winogronach, jagodach, orzeszkach ziemnych oraz kurkumie może stanowić bezpieczniejszą i bardziej efektywną strategię terapeutyczną.
U osób z chorobą Alzheimera dochodzi do akumulacji toksycznych białek amyloidowych w mózgu. Naukowcy z School of Pharmacy at the University of Waterloo połączyli małe cząsteczki zdolne do degradacji amyloidu z przeciwciałami antyamyloidowymi, które są już stosowane w leczeniu tej choroby. Wykazano, że takie podejście skutecznie neutralizuje proces agregacji białek w mózgu, prowadząc do poprawy wyników terapeutycznych.
Tło: skala problemu i ryzyka terapii
Choroba Alzheimera stanowi główną przyczynę otępienia. W Kanadzie na otępienie cierpi blisko 750 000 osób, a do 2030 roku liczba ta może wzrosnąć do miliona. Choroba pozostaje nieuleczalna, a obecnie stosowane terapie mają głównie charakter objawowy. Przeciwciała antyamyloidowe mogą spowalniać postęp choroby, jednak ich stosowanie wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych, w tym obrzęku mózgu oraz krwawień wewnątrzczaszkowych.
Rola resweratrolu i kurkuminy
„Wiemy już, że małe cząsteczki, takie jak resweratrol czy kurkumina, obecne w powszechnie spożywanych produktach, hamują odkładanie się amyloidu” – podkreśla dr Praveen Nekkar Rao z School of Pharmacy at the University of Waterloo. „Nowym i ekscytującym elementem jest połączenie tych związków z przeciwciałami antyamyloidowymi. Takie podejście może umożliwić stosowanie niższych dawek przeciwciał, co potencjalnie ograniczy ryzyko ciężkich działań niepożądanych związanych z leczeniem.”
Ze względu na ograniczoną skuteczność dostępnych terapii naukowcy postanowili zbadać, czy zastosowanie terapii skojarzonej może przynieść lepsze rezultaty niż monoterapia. W badaniu wykorzystano resweratrol i kurkuminę – naturalne związki o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym oraz zdolności do ograniczania agregacji amyloidu.
Wyniki i interpretacja badaczy
„Inspiracją była dla mnie chemioterapia, w której stosuje się wiele leków jednocześnie w celu zwiększenia skuteczności leczenia” – wyjaśnia Nekkar Rao. „Choroba Alzheimera jest schorzeniem złożonym, a podejścia wykorzystujące terapię skojarzoną są nadal nieliczne. Nasze wyniki jednoznacznie wskazują, że to właśnie terapia kombinowana stanowi kierunek przyszłości.”
Ograniczenia i dalsze kroki
Badacze podkreślają, że wyniki nie oznaczają, iż spożywanie resweratrolu lub kurkuminy w diecie może zapobiegać lub leczyć otępienie. Aby osiągnąć terapeutyczne stężenia tych związków w mózgu, konieczne byłoby ich spożycie w ilościach potencjalnie niebezpiecznych. Kolejny etap badań skoncentruje się na opracowaniu nowych generacji leków, które będą skuteczniej przenikać do ośrodkowego układu nerwowego, oddziaływać na amyloid oraz synergistycznie współdziałać z terapiami przeciwciałami.
Źródło: ACS Chemical Neuroscience, Combination of Resveratrol and Curcumin with Anti-Amyloid Monoclonal Antibodies Aducanumab and Lecanemab Leads to Greater Inhibition of Amyloid-Beta Aggregation
DOI: https://doi.org/10.1021/acschemneuro.5c00760
