TEVs-TTN: kontrolowane cięcie tityny jako narzędzie modelowania dystrofii
Zespół naukowców z Centro Nacional de Investigaciones Cardiovasculares (CNIC) pod kierownictwem Jorge Alegre-Cebollady opracował innowacyjną metodę badania mechanicznych funkcji białek poprzez ich kontrolowane cięcie. Metoda ta, nazwana TEVs-TTN, prowadzi do pozbawienia białek zdolności do wykrywania i przekazywania siły mechanicznej. Wyniki badania znacząco poszerzają wiedzę na temat rozwoju chorób mięśni.
Artykuł opublikowany w czasopiśmie Nature Biomedical Engineering dowodzi, że przerwanie transmisji mechanicznej przez białko titynę prowadzi do rozwoju chorób mięśni. To odkrycie otwiera nowe drogi zrozumienia patogenezy dystrofii mięśniowych oraz innych chorób związanych z tityną.
Rola tityny i jej mutacje
Tityna, której nazwa pochodzi od greckich tytanów, jest największym białkiem występującym u zwierząt i pełni kluczową funkcję jako strukturalne rusztowanie sarkomerów – kurczliwych jednostek komórek mięśniowych. Mutacje w genie TTN (kodującym titynę) stanowią jedną z głównych przyczyn wrodzonych chorób mięśni oraz kardiomiopatii. Jak wyjaśnia pierwszy autor pracy, dr Roberto Silva-Rojas, „wiele z tych mutacji prowadzi do przedwczesnego skrócenia białka, uniemożliwiając jego prawidłowe zakotwiczenie w sarkomerach i zaburzając funkcjonowanie mięśni”.
TEVs-TTN: model funkcjonalnego uszkodzenia tityny
Poprzez kontrolowane przecięcie tityny przy użyciu metody TEVs-TTN, zespół CNIC zdołał odwzorować dezorganizację sarkomerów typową dla pacjentów z mutacjami TTN. Mięśnie z przeciętą tityną wykazywały podobne nieprawidłowości co u chorych: zmniejszenie objętości komórkowej, przemieszczenie jąder komórkowych do wnętrza, agregację mitochondriów oraz włóknienie śródmiąższowe.
„W sytuacji braku zwierzęcych modeli eksperymentalnych z mutacjami powodującymi cięcie tityny, nasze podejście umożliwia strukturalną i celowaną analizę wpływu tego typu zmian. Czyni to z TEVs-TTN idealne narzędzie do testowania terapii łagodzących skutki uszkodzenia integralności sarkomerów” – podkreśla Silva-Rojas.
Odkrycia sugerujące szerszy kontekst patologiczny
Jednym z intrygujących odkryć badania było całkowite zniszczenie sarkomerów w ciągu kilku dni po przecięciu tityny. Komórki mięśniowe traciły wówczas swoją podstawową jednostkę funkcjonalną, ale… przeżywały. Może to sugerować istnienie podobnych mechanizmów w innych sytuacjach patologicznych, takich jak urazy mięśni, niewydolność serca czy kardiotoksyczność związana z chemioterapią.
Potencjał dla innych białek i nowych terapii
Opracowana przez CNIC metoda stanowi przełom w badaniu, jak mechaniczne właściwości białek wpływają na fizjologię tkanek i narządów. Podobnie jak tityna odpowiada za przekazywanie sił w sarkomerach, inne białka – np. dystrofina, kompleksy dystroglikanowe, integryny czy laminy – odgrywają kluczowe role w regulacji macierzy zewnątrzkomórkowej i integralności błon komórkowych.
Nowe narzędzie pozwoli zespołowi badawczemu potwierdzić lub obalić hipotezy dotyczące funkcjonowania tych białek, a w przyszłości może przyczynić się do opracowania terapii dla wielu chorób – nie tylko tych dotykających mięśnie.
Badania zostały sfinansowane głównie przez European Research Council w ramach grantu ProtMechanics-Life Consolidator Grant (101002927) oraz stypendium podoktorskie EMBO dla dr. Silvy-Rojasa (EMBO ALTF 417-2022).
Źródło: Centro Nacional de Investigaciones Cardiovasculares Carlos III (F.S.P.)




