Tłuszcz otaczający okrężnicę wchodzi w interakcje z układem odpornościowym

Tkanka tłuszczowa jamy brzusznej nie jest jednorodna. Nowe badanie przeprowadzone przez Karolinska Institutet, Steno Diabetes Center Copenhagen oraz Helmholtz Munich pokazuje, że tłuszcz zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie jelita grubego zawiera wyjątkowo dużą liczbę prozapalnych komórek tłuszczowych oraz komórek układu odpornościowego. Wyniki sugerują, że ta specyficzna tkanka jest szczególnie przystosowana do komunikacji z układem immunologicznym w obrębie przewodu pokarmowego. Badanie zostało opublikowane na łamach czasopisma Cell Metabolism.

W ramach badania naukowcy przeprowadzili mapowanie pięciu różnych depozytów tłuszczu jamy brzusznej u osób z ciężką otyłością. Uzyskane wyniki wykazały wyraźne różnice pomiędzy poszczególnymi typami tkanki tłuszczowej. Najbardziej charakterystyczna okazała się tzw. tkanka tłuszczowa epiploiczna, zlokalizowana wzdłuż okrężnicy, która zawierała liczne adipocyty powiązane z procesami zapalnymi oraz znaczną populację komórek odpornościowych.

Eksperymenty laboratoryjne wykazały, że sygnały pochodzące od bakterii mogą stymulować komórki tłuszczowe do produkcji białek aktywujących komórki układu immunologicznego obecne w tej tkance.

„Tkanka tłuszczowa nie służy wyłącznie do magazynowania energii – pełni również funkcję aktywnego narządu, wysyłającego sygnały wpływające na cały organizm. Powszechnym nieporozumieniem jest przekonanie, że tłuszcz jamy brzusznej jest jednorodny, podczas gdy w rzeczywistości składa się on z kilku odrębnych depozytów” – podkreśla Jiawei Zhong, doktorant z Department of Medicine, Huddinge, Karolinska Institutet w Szwecji i współpierwszy autor pracy.

Adaptacja do mikrobiomu jelitowego

Łącznie uzyskane dane wskazują, że tkanka tłuszczowa zlokalizowana w pobliżu jelit pełni unikalną funkcję biologiczną. Zdaniem autorów może to stanowić adaptację do mikrobiomu jelitowego, czyli zespołu bakterii i innych mikroorganizmów będących źródłem substancji o potencjale prozapalnym. Ponieważ badanie przeprowadzono u osób z otyłością, nie wiadomo jeszcze, czy obserwowane zjawiska występują również u osób z prawidłową masą ciała, ani jakie mogą być ich bezpośrednie implikacje kliniczne.

„Kolejnym krokiem jest zrozumienie roli tkanki tłuszczowej otaczającej okrężnicę w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Skoro wiemy już, że zawiera ona zarówno komórki tłuszczowe, jak i immunologiczne, chcemy zbadać, w jaki sposób ich wzajemne oddziaływanie wpływa na aktywność choroby. Naszym celem jest ustalenie, czy ta tkanka przyczynia się do nasilania lub podtrzymywania stanu zapalnego poprzez lokalne sygnały oddziałujące na komórki odpornościowe” – mówi Jutta Jalkanen, badaczka z tego samego zespołu i współpierwsza autorka publikacji.

Badanie zrealizowano we współpracy z Helmholtz Munich w Niemczech oraz Steno Diabetes Center Copenhagen w Danii. Projekt był finansowany m.in. przez Swedish Research Council, Novo Nordisk Foundation, ERC oraz Knut and Alice Wallenberg Foundation. Informacje o potencjalnych konfliktach interesów, w tym o honorariach otrzymywanych przez niektórych autorów od firm farmaceutycznych, zostały ujawnione w publikacji naukowej.

Źródło: Cell Metabolism, “Cytoarchitectural multi-depot profiling reveals immune-metabolic crosstalk in human colon-associated adipose tissue”
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.cmet.2025.12.008