Tysięczna operacja robotyczna w Szpitalu Rydygiera. System da Vinci wykorzystywany już w czterech specjalnościach

W połowie lipca 2026 roku w Szpitalu Rydygiera wykonano tysięczną operację z wykorzystaniem systemu robotycznego da Vinci. Program chirurgii robotycznej, rozpoczęty w październiku 2023 roku na Oddziale Urologicznym, został następnie rozszerzony na ginekologię, chirurgię ogólną i onkologiczną oraz otolaryngologię. Obecnie jednym z najważniejszych ograniczeń dalszego rozwoju programu jest konieczność współdzielenia jednego systemu przez kilka oddziałów.

W artykule:

• Jak rozpoczął się program chirurgii robotycznej w Szpitalu Rydygiera
• 344 operacje onkologiczne wykonane na Oddziale Urologicznym
• Rozwój robotyki w ginekologii i powstanie kobiecego zespołu operacyjnego
• Wykorzystanie systemu da Vinci w chirurgii jelita grubego, trzustki i żołądka
• Znaczenie przezustnej chirurgii robotycznej w otolaryngologii
• Potrzeba zakupu kolejnego robota i problem finansowania procedur

Tysiąc operacji w niespełna trzy lata

Pierwszy zabieg robotyczny w Szpitalu Rydygiera wykonano 16 października 2023 roku na Oddziale Urologicznym. Operację przeprowadził zespół, którego członkowie uzyskali certyfikację podczas szkolenia w Barcelonie. Początkowo placówka korzystała z dzierżawionego systemu robotycznego.

Według informacji przekazanych przez szpital był to pierwszy publiczny podmiot leczniczy w Małopolsce, który wprowadził do swojej oferty finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia operacje robotyczne, niewymagające od pacjentów ponoszenia dodatkowych kosztów.

W kolejnych miesiącach program był stopniowo rozszerzany. Z systemu da Vinci zaczęły korzystać zespoły Oddziału Ginekologii i Położnictwa z Ginekologią Onkologiczną, Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej oraz Oddziału Otolaryngologii. W połowie lipca 2026 roku łączna liczba wykonanych operacji osiągnęła 1000.

Rozwój programu pokazuje, że chirurgia robotyczna przestała być w szpitalu ograniczona do pojedynczych, wybranych procedur. System jest obecnie wykorzystywany w leczeniu nowotworów układu moczowego, narządu rodnego, jelita grubego, trzustki, żołądka, gardła i krtani.

Urologia rozpoczęła program robotyczny

Oddział Urologiczny był pierwszą jednostką Szpitala Rydygiera, która rozpoczęła regularne wykonywanie operacji z użyciem systemu da Vinci. Do lipca 2026 roku przeprowadzono tam 344 robotyczne operacje onkologiczne.

Obecnie oddział dysponuje dwoma przeszkolonymi zespołami. Robot jest wykorzystywany przede wszystkim podczas zabiegów wymagających dużej precyzji preparowania tkanek oraz pracy w ograniczonej przestrzeni anatomicznej.

„Dzisiaj na Urologii mamy już 2 wyszkolone Zespoły i na koncie 344 operacje onkologiczne w asyście robota, który na urologii sprawdza się doskonale. U nas potrzeby są ogromne, ale sprzęt musimy dzielić z Oddziałami Chirurgii Ogólnej, Ginekologii i Otolaryngologii, co oznacza, że kolejka chętnych nie maleje. 4 sierpnia szkolimy kolejnych lekarzy i liczymy, że na horyzoncie jest już zakup kolejnego systemu robotycznego dla Rydygiera”

Piotr Maciukiewicz, Ordynator Oddziału Urologicznego

Wypowiedź ordynatora wskazuje na dwa równoległe kierunki rozwoju: zwiększanie liczby przeszkolonych operatorów oraz rozbudowę zaplecza technicznego. Samo zwiększenie liczby zespołów nie rozwiązuje bowiem problemu dostępności systemu, jeżeli jeden robot jest współdzielony przez cztery oddziały.

Ginekologia: 243 zabiegi i krótszy czas operacji

Program robotyczny na Oddziale Ginekologii i Położnictwa z Ginekologią Onkologiczną rozpoczął się 19 stycznia 2024 roku, dwa miesiące po pierwszych operacjach urologicznych. Regularne zabiegi zaczął wykonywać dr hab. n. med. Marcin Opławski, który odbył szkolenia w Wiedniu oraz Czeskich Budziejowicach.

Do połowy lipca 2026 roku na oddziale przeprowadzono 243 zabiegi z wykorzystaniem systemu da Vinci. Robot jest stosowany między innymi w operacjach onkologicznych wymagających radykalnego usunięcia narządu oraz regionalnych węzłów chłonnych.

Jednym z najbardziej wymagających zabiegów opisanych przez szpital była radykalna histerektomia z usunięciem węzłów chłonnych miednicy u pacjentki ważącej 156 kg. W tej grupie chorych dostęp operacyjny może być szczególnie trudny, a przeprowadzenie zabiegu wymaga odpowiedniego doświadczenia całego zespołu.

Szpital podaje również, że średni europejski czas zabiegu wykonywanego z powodu raka endometrium wynosi 127 minut, podczas gdy w Szpitalu Rydygiera operacja tego rodzaju trwa obecnie około 75 minut. Placówka wiąże skrócenie czasu procedury z rosnącym doświadczeniem operatorów i zespołów operacyjnych.

„Operujemy znacznie krócej, bo nasze doświadczenie i precyzja procentują. Zaczynałem jako samodzielny certyfikowany operator, teraz mamy już dwa zespoły ginekologiczne i muszę przyznać, że prawdziwym sukcesem okazał się pomysł zorganizowania zespołu kobiecego, którym kieruje dr n. med. Anna Jędrzejczyk.To pierwszy i jedyny w Polsce zespół, w którym operacje robotyczne wykonują tylko kobiety. Nasze Pacjentki cieszą się z tej opcji, bo jak mówią – kobiece, empatyczne porozumienie daje im większy komfort”.

Marcin Opławski, Ordynator Oddziału Ginekologii i Położnictwa z Ginekologią Onkologiczną

Na oddziale funkcjonują obecnie dwa zespoły ginekologiczne przygotowane do wykonywania operacji robotycznych. Jednym z nich jest kierowany przez dr n. med. Annę Jędrzejczyk zespół złożony wyłącznie z kobiet.

Chirurgia ogólna i onkologiczna

Kolejnym etapem rozwoju chirurgii robotycznej było wdrożenie systemu na Oddziale Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej. 31 maja 2024 roku prof. Andrzej Budzyński oraz dr Kamil Frączek wykonali pierwszą w Małopolsce robotyczną operację usunięcia guzów nowotworowych trzustki.

Według informacji przekazanych przez szpital placówka stała się wówczas pierwszym ośrodkiem w regionie i drugim w Polsce, w którym wykonywano tego rodzaju operacje z użyciem systemu da Vinci.

Robot jest szeroko wykorzystywany również w leczeniu operacyjnym nowotworów jelita grubego. W ciągu ostatniego roku na 194 operacje jelita grubego wykonane na oddziale 142 przeprowadzono z użyciem robota. Oznacza to, że technika robotyczna została zastosowana w większości tych procedur.

Intensywność wykorzystania systemu powoduje znaczne obciążenie harmonogramu operacyjnego. Szpital wskazuje, że zabiegi są niekiedy prowadzone do późnych godzin wieczornych. Podczas jednego z najdłuższych dni operacyjnych robot był wykorzystywany na oddziale kierowanym przez prof. Andrzeja Budzyńskiego od godziny 7:40 do 21:20. W tym czasie wykonano trzy operacje raka jelita grubego.

Ograniczeniem pozostaje sposób finansowania procedur. Operacje robotyczne są dla pacjentów bezpłatne, jednak odrębne finansowanie związane z zastosowaniem systemu robotycznego obejmuje tylko wybrane rodzaje zabiegów.

„Bardzo liczymy na zakup kolejnego systemu robotycznego, bo przy rosnącej liczbie chorych i rosnących potrzebach Oddziału jest to już inwestycja niezbędna. Operacje robotyczne są dla naszych Pacjentów bezpłatne, ale niestety NFZ finansuje jedynie robotowe operacje jelita grubego; inne zabiegi, takie jak operacje trzustki i żołądka nie mają odrębnego finansowania dla robota i innych dostępów (j. laparoskopii czy operacji otwartych). I jest to jeden z powodów, dla których operacje żołądka i trzustki odbywają się znacznie rzadziej niż to wynika z potrzeb”

Prof. Andrzej Budzyński, Ordynator Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej

Brak odrębnego finansowania nie oznacza, że zabiegi trzustki i żołądka są dla pacjentów odpłatne. W praktyce powoduje jednak, że szpital nie otrzymuje dodatkowych środków związanych z wykorzystaniem robota w tych procedurach, co może ograniczać możliwość zwiększania ich liczby.

Przezustna chirurgia robotyczna w otolaryngologii

System da Vinci jest wykorzystywany również w otolaryngologii. W tej specjalności stosowana jest między innymi przezustna chirurgia robotyczna, określana skrótem TORS od angielskiej nazwy transoral robotic surgery.

Dostęp przez jamę ustną umożliwia operowanie w trudno dostępnych anatomicznie obszarach gardła i krtani bez konieczności wykonywania niektórych rozległych dostępów zewnętrznych. Ma to szczególne znaczenie w leczeniu nowotworów, ponieważ zakres operacji może wpływać na mowę, połykanie i oddychanie, a tym samym na późniejsze funkcjonowanie pacjenta.

W ostatnich dwóch latach w Szpitalu Rydygiera wykonano 38 robotycznych zabiegów otolaryngologicznych. W znacznej części były to operacje związane z leczeniem nowotworów złośliwych gardła i krtani.

Certyfikowany zespół robotyczny tworzy trzech specjalistów otorynolaryngologii. Pierwszy zabieg z wykorzystaniem systemu wykonano 16 czerwca 2025 roku.

Za jedno z najważniejszych osiągnięć zespołu szpital uznaje robotyczną częściową laryngektomię, czyli częściowe usunięcie krtani drogą przezustną u pacjenta z nowotworem górnego piętra krtani. Zastosowanie tej metody pozwoliło uniknąć całkowitego usunięcia krtani lub obciążającej radioterapii.

Przykład ten pokazuje, że znaczenie systemu robotycznego nie ogranicza się wyłącznie do technicznej precyzji zabiegu. W wybranych przypadkach możliwość zastosowania dostępu przez jamę ustną może wpływać również na zakres leczenia oraz zachowanie struktur odpowiedzialnych za podstawowe funkcje życiowe.

Jeden robot dla czterech oddziałów

Osiągnięcie liczby 1000 operacji potwierdza rosnącą skalę wykorzystania chirurgii robotycznej w Szpitalu Rydygiera. Jednocześnie rozwój programu ujawnił ograniczenia organizacyjne wynikające z konieczności współdzielenia jednego systemu przez urologię, ginekologię, chirurgię ogólną i onkologiczną oraz otolaryngologię.

Każdy z oddziałów dysponuje własnymi wskazaniami do operacji robotycznych oraz grupą pacjentów oczekujących na leczenie. Konieczność przygotowania całodziennego harmonogramu, uwzględniającego czas zabiegu, zmianę zespołów, przygotowanie sali i obsługę techniczną systemu, ogranicza liczbę możliwych do przeprowadzenia procedur.

Szpital analizuje możliwość zakupu kolejnego robota. Decyzja będzie zależała zarówno od oceny potrzeb klinicznych i możliwości organizacyjnych, jak i od sposobu finansowania procedur robotycznych przez płatnika publicznego.

“Jak zawsze przy tego typu inwestycjach trzeba wszystko dobrze policzyć. Może wnioski z naszych analiz dostaną jeszcze dodatkowy impuls, gdy zapadną decyzje o rozszerzeniu refundacji procedur robotycznych. Wówczas finansowe dylematy będą mniejsze. Mamy świadomość, że żaden robot nie zastąpi dobrego chirurga, ale bez nowych technologii rozwój nie jest już możliwy”

Artur Asztabski, Prezes Szpitala Rydygiera

Wypowiedź prezesa podkreśla, że system robotyczny pozostaje narzędziem wykorzystywanym przez odpowiednio wyszkolonego chirurga. Robot nie podejmuje samodzielnie decyzji klinicznych i nie zastępuje operatora, lecz umożliwia wykonywanie określonych etapów operacji z wykorzystaniem zaawansowanego instrumentarium.

Chirurgia robotyczna w Polsce

Dane przedstawione w informacji prasowej wskazują na szybki wzrost liczby polskich szpitali wykorzystujących systemy robotyczne. W 2025 roku zabiegi tego rodzaju wykonywano już w 93 placówkach. Rok wcześniej było ich 77, natomiast w 2023 roku – 58.

Największą część operacji robotycznych nadal stanowią zabiegi urologiczne. W 2025 roku odpowiadały one za 61 procent całkowitego wolumenu chirurgii robotycznej w Polsce.

Ginekologia zajmowała trzecie miejsce – po urologii i chirurgii – zarówno pod względem liczby szpitali dysponujących robotami, jak i liczby wykonywanych zabiegów. W 2025 roku 50 szpitali przeprowadziło 2992 robotyczne operacje ginekologiczne, stanowiące 12 procent wszystkich zabiegów robotycznych w kraju.

• 93 szpitale wykonywały zabiegi robotyczne w Polsce w 2025 roku.
• 77 szpitali realizowało takie procedury w 2024 roku.
• 58 szpitali wykonywało operacje robotyczne w 2023 roku.
• 61 procent wolumenu stanowiły w 2025 roku operacje urologiczne.
• 2992 zabiegi ginekologiczne wykonano w 2025 roku w 50 szpitalach.

Robotyka coraz mniej niszowa

Doświadczenia Szpitala Rydygiera pokazują, że w dużym wielospecjalistycznym szpitalu jeden system może być wykorzystywany przez zespoły reprezentujące kilka dziedzin zabiegowych. Wymaga to jednak jednoczesnego rozwijania kompetencji personelu, tworzenia kolejnych certyfikowanych zespołów oraz zapewnienia odpowiedniej dostępności urządzenia.

Skala programu nie wynika wyłącznie z liczby wykonanych operacji. Istotne jest również rozszerzanie zakresu procedur – od operacji urologicznych i ginekologicznych, przez leczenie raka jelita grubego i guzów trzustki, po przezustne operacje nowotworów gardła i krtani.

Szpital Rydygiera posiada Certyfikat Bezpieczeństwa Systemu Chirurgii Robotycznej. Z perspektywy placówki potwierdza on spełnianie wymagań związanych z organizacją programu, przygotowaniem zespołów i bezpieczeństwem wykonywanych procedur.

Osiągnięcie liczby 1000 operacji jest zatem zarówno podsumowaniem dotychczasowego etapu rozwoju, jak i argumentem w dyskusji o dalszej rozbudowie programu. Kolejnym krokiem może być zakup drugiego systemu, który pozwoliłby zwiększyć dostępność zabiegów i ograniczyć konieczność konkurowania poszczególnych oddziałów o czas pracy robota.

Źródło: Szpital Rydygiera, „Lekarze ze Szpitala Rydygiera wykonali już 1000 operacji z użyciem robota da Vinci”, informacja prasowa z 21 lipca 2026 roku.