V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej: praktyka kontroli zakażeń w centrum programu

W dniach 26–27 maja 2026 roku w Toruniu odbędzie się V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej. Wydarzenie zaplanowano jako interdyscyplinarne spotkanie środowiska zajmującego się epidemiologią szpitalną, mikrobiologią lekarską, diagnostyką zakażeń, antybiotykoterapią, profilaktyką zakażeń oraz organizacją bezpieczeństwa pacjenta. Zjazd odbędzie się w Copernicus Toruń Hotel. Organizatorzy podkreślają, że celem spotkania jest wymiana doświadczeń oraz prezentacja aktualnych strategii ograniczania zakażeń związanych z opieką zdrowotną, a także rozwijanie współpracy między lekarzami, pielęgniarkami, diagnostami laboratoryjnymi i mikrobiologami.

Zjazd skoncentrowany na praktyce epidemiologii szpitalnej

Program V Zjazdu Naukowego Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej wyraźnie pokazuje, że wydarzenie ma charakter nie tylko wykładowy, ale przede wszystkim praktyczny. Pierwszy dzień w dużej części wypełnią warsztaty prowadzone równolegle w kilku salach. Ich tematyka obejmuje zagadnienia, które w codziennej pracy zespołów kontroli zakażeń, oddziałów klinicznych, laboratoriów mikrobiologicznych i kadry zarządzającej szpitali mają bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo pacjentów.

W zaproszeniu na zjazd dr hab. n. med. Aleksander Deptuła, prof. UMK, Prezes Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej i Krajowy Konsultant w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej, wskazuje, że wydarzenie ma służyć poszerzeniu wiedzy, wymianie doświadczeń i nawiązaniu kontaktów między specjalistami zaangażowanymi w poprawę bezpieczeństwa pacjentów oraz jakości opieki zdrowotnej. W programie przewidziano wykłady ekspertów, warsztaty w mniejszych grupach oraz sesję poświęconą najlepszym praktykom kontroli zakażeń.

To istotne, ponieważ epidemiologia szpitalna jest dziś jednym z obszarów, w których decyzje organizacyjne, diagnostyczne, terapeutyczne i pielęgniarskie muszą być podejmowane w ścisłej współpracy. Zakażenia związane z opieką zdrowotną, transmisja wielolekoopornych drobnoustrojów, racjonalizacja antybiotykoterapii, badania środowiskowe, izolacja pacjentów, bezpieczeństwo linii naczyniowych czy audyt procedur nie są tematami zamkniętymi w jednej specjalizacji. W praktyce wymagają wspólnego języka lekarzy różnych dziedzin, mikrobiologów, farmaceutów, pielęgniarek epidemiologicznych, diagnostów laboratoryjnych oraz osób odpowiedzialnych za jakość i zarządzanie ryzykiem.

Pierwszy dzień: warsztaty od izolacji pacjentów po badania środowiskowe

Pierwszy dzień zjazdu, 26 maja 2026 roku, rozpocznie się blokiem warsztatów. Organizatorzy przewidzieli zajęcia równoległe, na które obowiązuje osobna rejestracja, a liczba miejsc jest ograniczona. W porannym bloku, w godzinach 10:00–11:30, zaplanowano pięć warsztatów. Dr n. med. Tomasz Ozorowski poprowadzi warsztat „Jak prowadzić izolację chorych?”, poświęcony jednemu z podstawowych, ale często trudnych organizacyjnie elementów kontroli transmisji patogenów w szpitalu. Równolegle dr Wioletta Junik omówi indywidualne metody przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu w pracy, co w kontekście przeciążenia zespołów medycznych i odpowiedzialności związanej z kontrolą zakażeń ma znaczenie nie tylko psychologiczne, lecz także systemowe.

Mgr Klaudia Kaźmierczak poprowadzi warsztat dotyczący profilaktyki zakażeń Legionella spp. w szpitalu. Temat ten pozostaje szczególnie ważny dla placówek z rozbudowaną infrastrukturą wodną, oddziałami intensywnej terapii, hematologii, transplantologii i innymi jednostkami opiekującymi się pacjentami z obniżoną odpornością. Dr n. med. Sylwia Miętkiewicz przedstawi zagadnienia związane z prewencją zakażeń Pseudomonas aeruginosa VIM w oddziale hematologicznym, a dr n. o zdr. Aleksandra Mączyńska omówi temat „Zakażenia pod kontrolą – od audytu do efektu. Praktyczne interwencje, które realnie zmniejszają występowanie zakażeń szpitalnych i ryzyko odszkodowań”.

Kolejny blok warsztatowy przewidziano w programie po krótkiej przerwie. Dr n. med. Marleta Zienkiewicz przedstawi przykłady programów poprawy jakości w świetle wymogów akredytacyjnych, co powinno zainteresować zarówno zespoły kontroli zakażeń, jak i osoby odpowiedzialne za zarządzanie jakością w podmiotach leczniczych. Dr n. med. Filip Bielec poprowadzi warsztat „Wizualizacja danych w kontroli zakażeń”, pokazujący znaczenie analityki, raportowania i komunikacji danych w działaniach epidemiologicznych. W tym samym paśmie zaplanowano również warsztat dotyczący badań mikrobiologicznych środowiska, pobierania próbek i interpretacji wyników, prowadzony przez mgr Karolinę Hyżyk oraz mgr Joannę Nowak-Rut.

Po południu powrócą niektóre tematy warsztatowe, co pozwoli uczestnikom dobrać ścieżkę zgodnie z profilem zawodowym i potrzebami placówki. W programie ponownie znalazły się zajęcia dr n. med. Tomasza Ozorowskiego dotyczące izolacji chorych, warsztaty dr Wioletty Junik poświęcone przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu, warsztat mgr Klaudii Kaźmierczak o profilaktyce zakażeń Legionella spp., a także zajęcia dr n. med. Sylwii Miętkiewicz pod tytułem „Bezpieczna linia naczyniowa w praktyce”. Ten ostatni temat ma szczególne znaczenie w kontekście zapobiegania zakażeniom krwi związanym z dostępem naczyniowym, standardów pielęgnacji cewników, kontroli procedur oraz współpracy zespołów lekarsko-pielęgniarskich.

W późnym popołudniowym bloku warsztatowym dr Agnieszka Nowak przedstawi przykłady zastosowania cefiderokolu w praktyce klinicznej. To temat szczególnie istotny w leczeniu zakażeń wywoływanych przez wybrane wielolekooporne bakterie Gram-ujemne, w tym patogeny problematyczne w środowisku szpitalnym. W tym samym czasie ponownie zaplanowano warsztat dr n. med. Filipa Bielca dotyczący wizualizacji danych w kontroli zakażeń, zajęcia dr n. med. Sylwii Miętkiewicz o bezpiecznej linii naczyniowej oraz warsztat mgr Karoliny Hyżyk i mgr Joanny Nowak-Rut dotyczący badań mikrobiologicznych środowiska.

Sesja inauguracyjna: CPE jako problem epidemiologiczny i terapeutyczny

Po zakończeniu warsztatów pierwszy dzień zjazdu przejdzie w część wykładową. Sesja inauguracyjna zostanie poświęcona problemowi CPE, czyli pałeczek Enterobacterales wytwarzających karbapenemazy. To jeden z najpoważniejszych współczesnych problemów epidemiologii szpitalnej, ponieważ łączy w sobie zagadnienia diagnostyki mikrobiologicznej, nadzoru epidemiologicznego, organizacji izolacji, racjonalnej antybiotykoterapii i regionalnej koordynacji działań.

Wykład inauguracyjny „Zmiany w epidemiologii CPE w ostatnich latach” wygłosi prof. dr hab. n. med. Marek Gniadkowski. Następnie dr Paweł Grzesiowski przedstawi aktualną sytuację CPE w polskich szpitalach w ocenie GIS. Kolejny wykład, „Skuteczne działania przeciwko CPE w regionie i w szpitalu”, poprowadzi dr n. med. Tomasz Ozorowski. Opcje terapeutyczne w zakażeniach CPE omówi prof. dr hab. n. med. Waleria Hryniewicz, a blok zakończy wystąpienie dr hab. n. med. Aleksandra Deptuły, prof. UMK zatytułowane „Co jest nam potrzebne, żeby efektywniej działać w obszarze kontroli zakażeń i antybiotykoterapii?”. Po wykładach przewidziano dyskusję oraz Walne Zebranie Członków SES.

Tak skonstruowana sesja ma znaczenie praktyczne, ponieważ CPE nie jest wyłącznie problemem pojedynczego oddziału lub pojedynczego szpitala. Skuteczna odpowiedź wymaga identyfikacji ognisk, szybkiej diagnostyki mechanizmów oporności, właściwego raportowania, koordynacji regionalnej, odpowiedniego stosowania antybiotyków ostatnich linii oraz przestrzegania procedur izolacyjnych. Połączenie perspektywy epidemiologicznej, klinicznej, mikrobiologicznej i organizacyjnej jest tutaj szczególnie istotne.

Drugi dzień: diagnostyka zakażeń i nowe technologie w dochodzeniach epidemiologicznych

Drugi dzień zjazdu, 27 maja 2026 roku, zostanie zorganizowany w formie sesji tematycznych. W pobieralnym programie pierwszą z nich jest sesja „Diagnostyka zakażeń”. Otworzy ją wystąpienie dr n. farm. Pauliny Pecyny „Wyzwania w diagnostyce zakażeń krwi”. To obszar kluczowy dla praktyki szpitalnej, ponieważ czas do uzyskania wiarygodnego wyniku mikrobiologicznego, właściwa interpretacja posiewów krwi oraz komunikacja między laboratorium a klinicystami mają bezpośrednie znaczenie dla rokowania pacjentów z bakteriemią i sepsą.

Następnie prof. dr. hab. n. med. Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat omówi algorytmy diagnostyczne w optymalizacji decyzji terapeutycznych. W praktyce klinicznej takie algorytmy pozwalają łączyć informacje o stanie pacjenta, materiale diagnostycznym, czasie pobrania próbek, prawdopodobnym ognisku zakażenia i lokalnej epidemiologii oporności. Odpowiednio zaprojektowana diagnostyka może ograniczać zarówno opóźnienia terapeutyczne, jak i nieuzasadnione stosowanie antybiotyków szerokospektralnych.

W dalszej części sesji dr n. med. Emilia Siemińska przedstawi wykład „Nowoczesne technologie w dochodzeniach epidemiologicznych – teraźniejszość, czy jeszcze daleka przyszłość?”, a dr hab. n. med. Joanna Kwiecińska-Piróg omówi nowe metody diagnostyczne w diagnostyce problematycznych zakażeń. Tematy te pokazują, że współczesna epidemiologia szpitalna coraz silniej korzysta z narzędzi wykraczających poza klasyczną diagnostykę fenotypową: szybkich metod identyfikacji, metod molekularnych, sekwencjonowania, analityki danych oraz narzędzi wspierających wykrywanie powiązań epidemiologicznych między przypadkami.

Terapia zakażeń: od spondylodiscitis po gorączkę neutropeniczną

Kolejna sesja została poświęcona terapii zakażeń. Dr n. med. Joanna Kubiak-Pulkowska wygłosi wykład „Spondylodiscitis – zasady postępowania”. Zakażenia krążka międzykręgowego i trzonów kręgowych należą do jednostek wymagających ścisłej współpracy specjalistów chorób zakaźnych, mikrobiologów, radiologów, ortopedów, neurochirurgów i rehabilitantów. Diagnostyka bywa opóźniona, a leczenie często wymaga długotrwałej antybiotykoterapii celowanej oraz kontroli powikłań neurologicznych i bólowych.

Dr hab. n. med. Agnieszka Żukowska przedstawi temat „Stare antybiotyki w dzisiejszych terapiach”. W realiach narastającej oporności drobnoustrojów powrót do starszych cząsteczek, ich właściwa farmakokinetyka, toksyczność, dawkowanie i miejsce w terapii skojarzonej są przedmiotem rosnącego zainteresowania. Dr n. farm. Łukasz Hońdo omówi terapię monitorowaną, czyli zagadnienie szczególnie ważne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, pacjentów z niewydolnością nerek, chorych krytycznie oraz sytuacji wymagających indywidualizacji dawkowania.

Sesję zakończy wykład dr n. med. Agnieszki Misiewskiej-Kaczur „Chory z gorączką neutropeniczną w szpitalu wieloprofilowym”. To temat o dużym znaczeniu praktycznym, ponieważ pacjent z neutropenią i gorączką wymaga szybkiej oceny ryzyka, natychmiastowej diagnostyki, wczesnego wdrożenia leczenia empirycznego oraz koordynacji postępowania między oddziałem prowadzącym, mikrobiologią, farmakologią kliniczną i zespołem kontroli zakażeń.

Profilaktyka zakażeń: dowody, procedury, antybiotykoprofilaktyka i badania środowiskowe

W sesji „Profilaktyka zakażeń” program obejmuje zarówno ocenę interwencji, jak i konkretne działania organizacyjne. Dr n. o zdr. Aleksandra Mączyńska przedstawi wykład „Produkty bez dowodów – dlaczego zniknęły z zachodu, a nadal generują koszty w Polsce?”. To szczególnie ważny punkt programu, ponieważ skuteczna profilaktyka zakażeń powinna opierać się na dowodach, a nie na rutynowym wdrażaniu kosztownych rozwiązań bez potwierdzonej skuteczności klinicznej lub epidemiologicznej.

Dr n. med. Małgorzata Fleischer omówi „Stare, ale wciąż skuteczne metody w profilaktyce zakażeń”. Ten temat przypomina, że w kontroli zakażeń podstawowe procedury – higiena rąk, właściwa dekontaminacja, przestrzeganie zasad izolacji, racjonalne stosowanie środków ochrony indywidualnej, prawidłowe postępowanie z dostępami naczyniowymi czy konsekwentna edukacja personelu – często pozostają skuteczniejsze niż działania efektowne, ale słabo wdrożone lub niewystarczająco monitorowane.

W dalszej części sesji lek. Wiktoria Papierowska-Kozdój przedstawi okołooperacyjną profilaktykę antybiotykową w grupach trudnych, a dr n. med. Sylwia Miętkiewicz omówi aktualne wskazania do wykonywania badań środowiskowych. Ten ostatni temat jest istotny dla szpitali, które muszą rozstrzygać, kiedy badania środowiskowe mają realną wartość epidemiologiczną, jak prawidłowo interpretować ich wyniki oraz jak unikać zarówno zaniechań, jak i nadmiernego generowania kosztów bez przełożenia na bezpieczeństwo pacjentów.

Zakażenia rzadkie i zawleczone: perspektywa epidemiologii, podróży i pediatrii

Ostatnia sesja drugiego dnia została poświęcona zakażeniom rzadkim i zawleczonym. Dr Katarzyna Zacharczuk omówi epidemiologię zakażeń rzadkich w Polsce. Tego typu zagadnienia zyskują znaczenie w związku z mobilnością populacji, migracjami, podróżami międzynarodowymi, zmianami klimatycznymi i rosnącą liczbą pacjentów z immunosupresją.

Dr Anna Bogacka przedstawi wykład dotyczący profilaktyki przed podróżą. Ten obszar łączy klasyczną epidemiologię chorób zakaźnych z medycyną podróży, immunoprofilaktyką, edukacją pacjentów oraz oceną ryzyka związanego z kierunkiem wyjazdu, stylem podróżowania, chorobami współistniejącymi i planowanymi aktywnościami.

Z kolei dr n. med. Monika Wanke-Rytt omówi rzadkie i egzotyczne zakażenia u dzieci. To temat wymagający szczególnej czujności diagnostycznej, ponieważ przebieg kliniczny zakażeń u pacjentów pediatrycznych może być niespecyficzny, a wywiad podróżniczy, kontakt ze zwierzętami, ekspozycja środowiskowa i status szczepień mają często kluczowe znaczenie dla ukierunkowania diagnostyki. Po tej sesji przewidziano dyskusję i zakończenie zjazdu.

Dla kogo szczególnie ważny będzie ten zjazd?

V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej powinien zainteresować przede wszystkim osoby pracujące w zespołach kontroli zakażeń, lekarzy odpowiedzialnych za antybiotykoterapię, mikrobiologów lekarskich, diagnostów laboratoryjnych, pielęgniarki epidemiologiczne, farmaceutów szpitalnych, specjalistów chorób zakaźnych, anestezjologów, hematologów, pediatrów, internistów, chirurgów oraz osoby zajmujące się jakością i bezpieczeństwem pacjenta.

Program pokazuje, że organizatorzy kładą nacisk na zagadnienia o dużym znaczeniu dla codziennego funkcjonowania szpitala: izolację chorych, prewencję transmisji patogenów alarmowych, kontrolę zakażeń w oddziałach wysokiego ryzyka, racjonalne stosowanie antybiotyków, monitorowanie terapii, diagnostykę zakażeń krwi, badania środowiskowe, zapobieganie zakażeniom związanym z linią naczyniową oraz ocenę skuteczności interwencji profilaktycznych.

Dla placówek medycznych udział w takim wydarzeniu może być również okazją do konfrontacji własnych procedur z doświadczeniami innych ośrodków. W praktyce wiele problemów epidemiologicznych nie wynika z braku wiedzy teoretycznej, ale z trudności we wdrażaniu standardów, komunikacji między działami, ograniczeń kadrowych, niewystarczającego audytu lub braku czytelnej analizy danych. Dlatego warsztaty dotyczące audytu, wizualizacji danych, programów poprawy jakości i interwencji ograniczających zakażenia mogą mieć szczególną wartość dla osób odpowiedzialnych za realną zmianę organizacyjną.

Informacje organizacyjne, punkty edukacyjne i rejestracja

Zjazd odbędzie się w Copernicus Toruń Hotel przy Bulwarze Filadelfijskim 11 w Toruniu. Organizatorem wydarzenia jest Grupa Conway Sp. z o.o., a organizatorem wspierającym Katedra Propedeutyki Medycyny i Profilaktyki Zakażeń CM UMK. Na stronie wydarzenia podano, że za udział zostaną przyznane punkty edukacyjne: dla lekarzy liczba punktów jest w trakcie potwierdzania, uczestnikowi przysługuje 5 punktów edukacyjnych przyznanych przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, uczestnikowi czynnemu 10 punktów, a diagnoście laboratoryjnemu odpowiednio 4 punkty edukacyjne za każdy dzień udziału.

Strona wydarzenia: V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej 2026