W stronę medycyny precyzyjnej: EC-EDI redefiniuje wczesne wykrywanie chorób

Naukowcy dążą do wykrywania i leczenia chorób jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych. W ramach Einstein Center for Early Disease Interception badacze z Charité – Universitätsmedizin Berlin, Max Delbrück Center, Berlin Institute of Health in der Charité (BIH) oraz Technische Universität Berlin, we współpracy z innymi berlińskimi partnerami, łączą swoje kompetencje, aby rozwijać nowe strategie prewencji i przyspieszyć ich wdrażanie do praktyki klinicznej. Wykorzystując najnowocześniejsze technologie, podejmują próbę zapobiegania powstawaniu chorób już na najwcześniejszych etapach ich rozwoju. Nowe centrum zostało oficjalnie zainaugurowane podczas uroczystej ceremonii.

Wspólny komunikat prasowy: Max Delbrück Center, Charité – Universitätsmedizin Berlin, Berlin Institute of Health in der Charité, Technische Universität Berlin.

W wielu przypadkach rozwój poważnych chorób przez długi czas pozostaje niezauważony. W momencie pojawienia się objawów dochodzi już często do istotnych uszkodzeń narządowych, które mają ograniczony potencjał odwracalności. Niejednokrotnie możliwości terapeutyczne na tym etapie są znacząco ograniczone.

Zespół naukowców z dwunastu czołowych instytucji badawczych w Berlinie zamierza zmienić ten paradygmat poprzez redefinicję podejścia do prewencji chorób. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych technologii, w tym rozwiązań opracowanych lokalnie, badacze dążą do zrozumienia procesów inicjujących chorobę na poziomie komórkowym. Pozyskana wiedza umożliwi interwencję na etapie, gdy patologiczne zmiany obejmują jedynie pojedyncze komórki, a proces chorobowy pozostaje jeszcze potencjalnie odwracalny lub kontrolowalny.

Eksperci skupiają swoje działania w ramach Einstein Center for Early Disease Interception (EC-EDI). Centrum zostało oficjalnie otwarte w Berlin Institute for Medical Systems Biology przy Max Delbrück Center w dzielnicy Mitte. Einstein Stiftung Berlin przeznaczyła na jego działalność sześć milionów euro, a dodatkowe środki – zapewnione przez kraj związkowy Berlin – wspierają rekrutację młodych talentów naukowych z całego świata. Projekt opiera się na wcześniejszej, dwuletniej fazie przygotowawczej.

Dynamiczna sieć dla technologii kluczowych

W ciągu najbliższych sześciu lat naukowcy będą rozwijać, integrować i wdrażać technologie kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób. Należą do nich m.in. technologie multiomiczne na poziomie pojedynczych komórek, biologia przestrzenna, modele organoidowe specyficzne dla pacjenta, druk 3D tkanek (3D-bioprinting) oraz modelowanie mechanizmów chorobowych i ich przebiegu przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Istotnym elementem działalności centrum będzie stworzenie platformy współpracy międzyinstytucjonalnej, umożliwiającej szybką translację wyników badań do praktyki klinicznej we współpracy z przemysłem i inwestorami. Projekt ma także generować wartość społeczną i ekonomiczną dla regionu Berlina. Początkowo badania koncentrować się będą na chorobach układu oddechowego i schorzeniach neurologicznych, takich jak przewlekłe choroby zapalne płuc, gruźlica, choroba Alzheimera oraz stwardnienie rozsiane.

W skład konsorcjum EC-EDI wchodzą m.in. Charité – Universitätsmedizin Berlin, Berlin Institute of Health in der Charité (BIH), Max Delbrück Center, Technische Universität Berlin, Freie Universität Berlin, Humboldt-Universität zu Berlin oraz instytucje pozauczelniane, takie jak Museum für Naturkunde i instytuty Max Planck.

Wypowiedzi liderów projektu

Profesor Nikolaus Rajewsky, dyrektor Berliner Institut für Medizinische Systembiologie (Max Delbrück Center) oraz profesor Charité, podkreśla znaczenie integracji badań podstawowych, klinicznych i danych:
„Rozwijamy koncepcję molekularnej prewencji i interwencji, dążąc do jej szybkiego wdrożenia klinicznego. Największe postępy powstają na styku laboratoriów, klinik i analiz danych. Einstein Center tworzy otwartą platformę współpracy z jasnymi zasadami i krótkimi ścieżkami decyzyjnymi.”

Profesor Leif Erik Sander, dyrektor Kliniki Infektiologii i Intensywnej Terapii Charité, wskazuje na ograniczenia obecnych metod diagnostycznych:
„Tradycyjne podejścia nie pozwalają uchwycić wczesnych sygnałów rozwijającej się choroby. Koncepcja early disease interception umożliwia identyfikację momentu, w którym proces patologiczny zaczyna się rozwijać, i jego odwrócenie na bardzo wczesnym etapie.”

Dr Janine Altmüller, kierownik Core Unit Genomics w BIH, zwraca uwagę na rolę nowych technologii:
„Dzięki analizie pojedynczych komórek w ich naturalnym środowisku tkankowym możliwe jest wykrycie nawet minimalnych zmian molekularnych. Integracja tych danych z algorytmami sztucznej inteligencji pozwala na głębsze zrozumienie patogenezy chorób.”

Profesor Jens Kurreck z Technische Universität Berlin podkreśla znaczenie wsparcia młodych naukowców:
„Centrum tworzy unikalne środowisko badawcze, które umożliwia dostęp do najnowocześniejszych technologii i wspiera rozwój kariery naukowej młodego pokolenia badaczy.”

Źródło:

Max-Delbrück-Centrum für Molekulare Medizin in der Helmholtz-Gemeinschaft