Wpływ narracji osobistej na proces nauki i przygotowanie lekarzy do opieki nad pacjentem

Większość szkół medycznych uczy studentów o chorobach poprzez wykłady i opisy przypadków klinicznych prezentowane przez lekarzy. Jednak Boston University Chobanian & Avedisian School of Medicine wprowadziła nowatorskie podejście dydaktyczne – studenci dzielą się własnymi doświadczeniami chorobowymi.

Niedawno powstała tam inicjatywa Student Perspectives Initiative (SPI), prowadzona przez samych studentów. Polega ona na tym, że studenci opowiadają swoje osobiste historie chorób, które tematycznie korespondują z omawianym na zajęciach materiałem. Przykładowo, podczas wykładu o nieswoistych zapaleniach jelit w module gastroenterologii student prezentuje swoje doświadczenia związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Nowe badanie wykazało, że uczestnictwo w programie SPI pomaga studentom lepiej przyswajać wiedzę, rozumieć emocje związane z chorobą i budować więzi z innymi. To pierwsze badanie dowodzące, że opowiadanie własnych historii przez studentów może stać się trwałym i znaczącym narzędziem w edukacji medycznej.

W latach 2020–2022 studenci BU w pierwszym roku zdobywali wiedzę podstawową z nauk biomedycznych, a w drugim roku wiedzę kliniczną. W tym okresie wprowadzono SPI jako element programu drugiego roku. W 2023 roku zmieniono program studiów, łącząc nauki podstawowe i kliniczne w półtoraroczny kurs, dzięki czemu SPI zostało włączone zarówno do pierwszego, jak i drugiego roku kształcenia.

Każdego roku około ośmiu studentów dobrowolnie prowadziło prezentacje trwające od 30 do 60 minut. W spotkaniach uczestniczyło od 25 do 160 studentów, a obecny był także członek kadry akademickiej, który wspierał dyskusję i odpowiadał na pytania dotyczące anatomii czy fizjologii. Aby ocenić wpływ programu, badacze opracowali ankietę dotyczącą uczenia się, empatii i poczucia wspólnoty. Studenci mogli anonimowo wypełniać kwestionariusz po zakończeniu programu, niezależnie od tego, czy występowali, uczestniczyli w spotkaniach, czy tylko o nich słyszeli.

Zdaniem autorów badania program SPI pokazuje, że przyszli lekarze mogą uczyć się opieki nad pacjentem nie tylko poprzez zapamiętywanie faktów, ale także przez głębsze zrozumienie, co oznacza życie z chorobą. – „Kiedy studenci medycyny słuchają prawdziwych historii swoich rówieśników o życiu z chorobą, stają się bardziej empatyczni, świadomi emocjonalnie i lepiej przygotowani do wspierania pacjentów. Takie doświadczenia mogą przełożyć się na bardziej humanistyczną, skoncentrowaną na pacjencie opiekę” – podkreśliła główna autorka badania, dr Ariel Hirsch, profesor onkologii radiacyjnej i dyrektor ds. edukacji w tej dziedzinie.

Badacze zaznaczają, że wyniki wskazują na siłę narracji osobistej jako narzędzia edukacji, terapii i budowania więzi. – „Pokazują one, że dzielenie się doświadczeniami choroby nie tylko uczy ważnych lekcji, ale też wzmacnia empatię i poczucie wspólnoty. Sugerują również, że opowiadanie historii mogłoby znaleźć szersze zastosowanie – nie tylko w medycynie, ale także w szkołach, miejscach pracy czy społecznościach, wspierając lepsze wzajemne zrozumienie i rozwój” – dodała współautorka badania dr Elyse Olesinski, absolwentka BU i obecnie rezydentka chorób wewnętrznych w Massachusetts General Hospital.

Do badania przyczynili się również absolwent BU, założyciel programu SPI dr Seth Bergenholtz oraz obecna studentka medycyny Sarah Horn.

Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Medical Science Educator.

Źródło: Medical Science Educator, The Student Perspectives Initiative: A Novel Program Integrating Medical Students’ Own Personal Stories of Illness into the Pre-clinical Medical Curriculum
DOI: http://dx.doi.org/10.1007/s40670-025-02450-4