Wyzwania współczesnej opieki pielęgniarskiej w centrum programu XVIII Konferencji „Praktycy – Praktykom” w Krakowie

26 maja 2026 roku w Krakowie odbędzie się XVIII Konferencja „Praktycy – Praktykom” – edycja pielęgniarska, organizowana wokół hasła „Wyzwania współczesnej opieki pielęgniarskiej”. Wydarzenie zaplanowano w godzinach 9.00–17.00 w Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych przy ul. Zabłocie 20.22 w Krakowie. Informację o terminie, miejscu oraz godzinach konferencji podaje oficjalny serwis Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie.

Tegoroczna edycja ma charakter wyraźnie praktyczny. Już sama formuła „Praktycy – Praktykom” wskazuje, że nie chodzi wyłącznie o przekazanie wiedzy teoretycznej, lecz przede wszystkim o wymianę doświadczeń klinicznych między osobami na co dzień pracującymi z pacjentami w oddziałach szpitalnych, poradniach, systemie ratownictwa medycznego, opiece poszpitalnej, opiece społecznej i zespołach interdyscyplinarnych. Organizatorzy podkreślają, że określenie „edycja pielęgniarska” jest skrótem myślowym – zaproszenie kierowane jest także do położnych, ratowników medycznych, opiekunów medycznych, fizjoterapeutów i pracowników socjalnych.

W materiałach promujących wydarzenie wskazano również patronat honorowy Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych. To ważny element organizacyjny, ponieważ podkreśla zawodowy i środowiskowy charakter konferencji oraz jej związek z praktyką pielęgniarską rozumianą nie jako czynność pomocnicza wobec leczenia, lecz jako samodzielny, specjalistyczny obszar opieki nad pacjentem.

Warsztaty praktyczne jako początek dnia edukacyjnego

Konferencję poprzedzą warsztaty praktyczne zaplanowane w godzinach 9.00–10.00. Program obejmuje trzy tematy: wczesne rozpoznanie zatrzymania krążenia, aromaterapię w praktyce klinicznej oraz przygotowanie pacjenta przed wizytą u okulisty. Oficjalny program wydarzenia potwierdza, że część warsztatowa stanowi odrębny blok przed rozpoczęciem wykładów i prezentacji.

Taki układ programu jest szczególnie istotny z perspektywy edukacji zawodowej personelu medycznego. Wczesne rozpoznanie zatrzymania krążenia pozostaje jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa pacjenta w warunkach szpitalnych i pozaszpitalnych. Umiejętność szybkiej identyfikacji pogarszającego się stanu chorego, rozpoznania zaburzeń oddechu, oceny przytomności i natychmiastowego uruchomienia algorytmów ratunkowych ma znaczenie nie tylko w oddziałach intensywnej terapii czy SOR, ale również w oddziałach zachowawczych, zabiegowych, opiece długoterminowej i poradnictwie.

Z kolei warsztat dotyczący przygotowania pacjenta przed wizytą u okulisty pokazuje, że konferencja nie ogranicza się do tematów nagłych i wysokospecjalistycznych. W praktyce pielęgniarskiej ogromne znaczenie ma także właściwe przygotowanie chorego do konsultacji, diagnostyki i procedur ambulatoryjnych. Dotyczy to zarówno zebrania informacji klinicznych, dokumentacji, farmakoterapii, jak i komunikacji z pacjentem, który często trafia do specjalisty z lękiem, niepełną wiedzą o swoim stanie zdrowia lub trudnościami w opisaniu objawów.

Od triage po toksykologię: pierwsza część programu

Część wykładowa rozpocznie się o godzinie 10.00 uroczystym otwarciem konferencji. Następnie zaplanowano wystąpienie poświęcone zasadom wykonywania segregacji medycznej (triage) w systemie TOP SOR. Temat przedstawi Małgorzata Wilczyńska, ratownik medyczny ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR) Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie.

Triage w szpitalnym oddziale ratunkowym jest jednym z najbardziej wymagających obszarów styku pacjenta z systemem ochrony zdrowia. Dla pielęgniarek i ratowników medycznych oznacza konieczność szybkiego porządkowania priorytetów klinicznych przy ograniczonym czasie, presji środowiskowej i często niepełnych danych. Segregacja medyczna nie jest administracyjnym „kolejkowaniem”, lecz procesem klinicznego różnicowania ryzyka, w którym błędna ocena może skutkować opóźnieniem leczenia pacjenta w stanie zagrożenia życia.

Kolejny punkt programu, „Toksykologia w praktyce ratownika medycznego”, przedstawi Karolina Osmęda, ratownik medyczny SOR Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie. Włączenie toksykologii do programu konferencji pielęgniarskiej jest uzasadnione praktycznie: pacjenci po zatruciach, przedawkowaniach leków, ekspozycji na substancje chemiczne czy spożyciu alkoholu i środków psychoaktywnych trafiają nie tylko do SOR, lecz także na oddziały internistyczne, pediatryczne, psychiatryczne, neurologiczne i intensywnej terapii. Personel pielęgniarski uczestniczy w monitorowaniu parametrów życiowych, obserwacji objawów neurologicznych, zabezpieczaniu dostępu naczyniowego, kontroli diurezy, przygotowaniu materiału do badań oraz komunikacji z rodziną pacjenta.

Fotodermatozy, agresja i hipotermia pourazowa

W programie znalazł się również temat fotodermatoz. Wystąpienie „Czy słońce może uczulać? Fotodermatozy – palący problem” zaprezentuje mgr pielęgniarstwa Zofia Augustyn, pielęgniarka oddziałowa Oddziału Dermatologii z Pododdziałem Dziecięcym Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie.

To zagadnienie ma znaczenie nie tylko dermatologiczne, ale także edukacyjne i profilaktyczne. Fotodermatozy mogą być mylone z typowymi reakcjami alergicznymi, oparzeniami słonecznymi, zmianami infekcyjnymi lub zaostrzeniami chorób zapalnych skóry. Pielęgniarki, zwłaszcza pracujące w poradniach, oddziałach pediatrycznych, dermatologicznych i podstawowej opiece zdrowotnej, często jako pierwsze obserwują zmiany skórne, prowadzą edukację pacjenta i wspierają przestrzeganie zaleceń dotyczących fotoprotekcji.

Jednym z najbardziej aktualnych problemów organizacyjnych i bezpieczeństwa pracy jest pacjent agresywny w oddziale szpitalnym. Ten temat omówi mgr Klaudia Światłoń, specjalista pielęgniarstwa psychiatrycznego z UAFM. Agresja w placówkach medycznych nie może być sprowadzana wyłącznie do incydentów interpersonalnych. Może mieć podłoże psychiatryczne, neurologiczne, toksykologiczne, bólowe, metaboliczne, delirium, uzależnienia, frustracji związanej z hospitalizacją lub kryzysu rodzinnego. Dla personelu pielęgniarskiego oznacza konieczność łączenia bezpieczeństwa własnego, ochrony innych pacjentów, deeskalacji napięcia, oceny ryzyka klinicznego i współpracy z lekarzem, psychologiem, ochroną oraz rodziną chorego.

Pierwszą część programu zamknie wystąpienie dotyczące hipotermii pourazowej u pacjentów leczonych w centrum urazowym, ze szczególnym uwzględnieniem oceny wiedzy personelu SOR, Zespołów Ratownictwa Medycznego (ZRM) oraz Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (LPR). Autorami są lic. piel. Oskar Soczyński i dr Renata Bakalarz, reprezentujący Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Szpital Specjalistyczny im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie. Hipotermia pourazowa pozostaje jednym z elementów tzw. triady śmierci w ciężkich urazach, obok kwasicy i koagulopatii. Z perspektywy pielęgniarskiej znaczenie ma nie tylko sama znajomość definicji hipotermii, ale także konsekwentne zapobieganie utracie ciepła od pierwszego kontaktu z pacjentem, przez transport i diagnostykę, aż po blok operacyjny lub oddział intensywnej terapii.

Opieka społeczna, szczepienia i doświadczenie choroby nowotworowej

Druga sesja konferencji rozpocznie się tematem „Niewydolność systemu opieki społecznej – doświadczenia pielęgniarki społecznej”. Wystąpienie przygotują mgr Ewa Kotara, pielęgniarka społeczna, oraz mgr Edyta Rzyczniak, pracownik socjalny ze Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie.

To jeden z najważniejszych punktów programu, ponieważ pokazuje, że skuteczna opieka medyczna nie kończy się na wypisie ze szpitala. Pacjent po hospitalizacji może wymagać opieki długoterminowej, wsparcia rodziny, świadczeń socjalnych, sprzętu medycznego, pielęgnacji ran, rehabilitacji, konsultacji specjalistycznych i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Brak ciągłości między szpitalem, opieką społeczną, podstawową opieką zdrowotną (POZ), rodziną i instytucjami lokalnymi często prowadzi do rehospitalizacji, pogorszenia stanu zdrowia i przeciążenia opiekunów nieformalnych.

W programie znalazło się także wystąpienie o postawach rodziców wobec szczepień ochronnych oraz przyczynach odmowy szczepionek, oparte na analizie badań własnych. Autorami są mgr Anna Bolek, lic. piel. Klaudia Szumilas, dr A. Skorupska-Król i dr Renata Bakalarz z Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Ten temat ma szczególne znaczenie dla pielęgniarek i położnych uczestniczących w edukacji zdrowotnej rodziców. Rozmowa o szczepieniach wymaga znajomości faktów medycznych, ale także kompetencji komunikacyjnych: rozpoznawania lęku, nieufności, wpływu dezinformacji, błędnych przekonań o ryzyku i potrzebie indywidualizacji przekazu.

Kolejny punkt programu dotyczy stanu emocjonalnego i postrzegania siebie wśród kobiet po mastektomii. Wystąpienie przedstawią lic. piel. Agnieszka Rosół oraz dr Agnieszka Skorupska-Król z Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Opieka nad pacjentką po mastektomii nie ogranicza się do kontroli rany pooperacyjnej, profilaktyki obrzęku limfatycznego i edukacji w zakresie samoopieki. Obejmuje również wsparcie psychiczne, rozmowę o obrazie ciała, seksualności, lęku przed nawrotem choroby, relacjach rodzinnych i powrocie do aktywności społecznej. W tym kontekście pielęgniarka staje się ważnym ogniwem między leczeniem chirurgicznym, onkologicznym, rehabilitacją i psychoonkologią.

Rany, stomia, kardiologia i pacjent z LVAD

Trzecia sesja została zdominowana przez tematy związane z opieką specjalistyczną, chirurgiczną, kardiologiczną i wysokospecjalistyczną opieką nad pacjentem przewlekle chorym. Wystąpienie „Leczenie trudno gojących się ran – doświadczenia własne zespołu lekarz–pielęgniarka opatrunkowa” przedstawią lek. Agnieszka Leszko, p.o. ordynatora Oddziału Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Małoinwazyjnej, oraz lic. piel. Alicja Jaroszek ze Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie.

Ten punkt programu szczególnie dobrze oddaje sens konferencji praktycznej. Leczenie ran przewlekłych i trudno gojących się wymaga nie tylko wiedzy o opatrunkach, lecz także oceny etiologii rany, kontroli zakażenia, odżywienia, perfuzji tkankowej, chorób współistniejących, glikemii, bólu, mobilności i możliwości samoopieki. Model lekarz–pielęgniarka opatrunkowa jest przykładem współpracy, w której pielęgniarka nie wykonuje jedynie zaleceń, ale aktywnie uczestniczy w ocenie, planowaniu, monitorowaniu i modyfikowaniu procesu terapeutycznego.

Następnie Dorota Jesionka, specjalistka pielęgniarstwa chirurgicznego i onkologicznego z Poradni Chirurgii Ogólnej Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie, omówi najczęstsze błędy w pielęgnacji stomii popełniane przez personel medyczny. To temat o dużym znaczeniu klinicznym i edukacyjnym. Nieprawidłowe dopasowanie sprzętu stomijnego, niewłaściwa ochrona skóry wokół stomii, niedostateczna edukacja pacjenta, brak oceny powikłań skórnych lub zbyt późne skierowanie do specjalistycznej poradni mogą prowadzić do bólu, przecieków, izolacji społecznej i pogorszenia jakości życia chorego.

W programie zaplanowano również wystąpienie dotyczące pacjenta kardiologicznego w opiece poszpitalnej. Temat przedstawi dr n. o zdr. mgr piel. Renata Wolfshaut-Wolak, specjalistka pielęgniarstwa zachowawczego II Oddziału Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie. Opieka nad pacjentem po hospitalizacji z powodów kardiologicznych wymaga szczególnego nacisku na edukację, kontrolę objawów alarmowych, przestrzeganie farmakoterapii, monitorowanie ciśnienia tętniczego, tętna, masy ciała, duszności, obrzęków, tolerancji wysiłku oraz terminowość kontroli specjalistycznych.

Szczególnie specjalistyczny charakter ma wystąpienie „Opieka nad pacjentem z mechanicznym wspomaganiem krążenia (LVAD) – wyzwania kliniczne i pielęgnacyjne w praktyce pielęgniarskiej”. Temat przedstawi mgr Marta Cebula, specjalista pielęgniarstwa chirurgicznego z Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Pacjent z LVAD wymaga wielowymiarowego nadzoru: od kontroli parametrów urządzenia, przez ocenę miejsca wyprowadzenia przewodu, profilaktykę zakażeń, obserwację objawów niewydolności krążenia i powikłań zakrzepowo-krwotocznych, po edukację pacjenta i rodziny. W praktyce oznacza to konieczność bardzo wysokiego poziomu kompetencji pielęgniarskich oraz sprawnej komunikacji między ośrodkiem kardiochirurgicznym, oddziałem, poradnią, ratownictwem medycznym i opieką domową.

Samodzielność pielęgniarek, programy lekowe i wypalenie zawodowe

Po przerwie lunchowej program przejdzie do zagadnień systemowych i kompetencyjnych. O roli pielęgniarki w prowadzeniu programów lekowych opowie mgr Agnieszka Palmowska, pielęgniarka oddziałowa Oddziału Neurologii z Pododdziałem Leczenia Udarów Szpitala im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie. Programy lekowe wymagają skrupulatnej organizacji procesu terapeutycznego: kwalifikacji, monitorowania działań niepożądanych, kontroli badań, dokumentacji, terminów podań, komunikacji z lekarzem prowadzącym i pacjentem. W wielu obszarach medycyny pielęgniarki są kluczowymi osobami zapewniającymi ciągłość leczenia i bezpieczeństwo terapii.

Następnie zaplanowano wystąpienie dotyczące kompetencji pielęgniarek i ich samodzielności w kontekście realizacji świadczeń bez zlecenia lekarskiego. Autorami są lic. piel. Aleksandra Wellmann, lic. piel. Tatiana Ashurka, dr A. Skorupska-Król i dr Renata Bakalarz z UAFM. To temat szczególnie ważny w debacie o miejscu pielęgniarstwa w systemie ochrony zdrowia. Rosnące potrzeby zdrowotne populacji, starzenie się społeczeństwa, wielochorobowość, deficyty kadrowe i przeciążenie systemu wymagają pełniejszego wykorzystania kompetencji pielęgniarskich. Samodzielność nie oznacza jednak izolacji od zespołu terapeutycznego, lecz odpowiedzialne działanie w granicach kwalifikacji, aktualnej wiedzy, procedur, standardów i prawa wykonywania zawodu.

Program zakończy wystąpienie poświęcone czynnikom wpływającym na wypalenie zawodowe personelu pielęgniarskiego oraz ich konsekwencjom dla jakości opieki. Autorami są lic. piel. Dominika Rusnarczyk, lic. piel. Paulina Cimek, lic. piel. Wiktoria Wiertek i dr Renata Bakalarz z UAFM. Ten temat zamyka konferencję w sposób symboliczny, ponieważ wszystkie wcześniejsze zagadnienia – od triage, przez agresję pacjenta, opiekę nad chorym po mastektomii, rany przewlekłe, LVAD i programy lekowe – wymagają kompetencji, uważności, odporności psychicznej i odpowiednich warunków pracy. Bezpieczeństwo pacjenta pozostaje nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem, obciążeniem i dobrostanem personelu medycznego.

Wydarzenie dla zespołów, nie tylko dla jednej grupy zawodowej

Choć konferencja ma profil pielęgniarski, jej program pokazuje rzeczywistość współczesnej opieki zdrowotnej jako przestrzeń pracy zespołowej. Wśród prelegentów są pielęgniarki, ratownicy medyczni, lekarze, pracownicy socjalni i przedstawiciele uczelni. Organizatorzy wprost zapraszają także położne, ratowników, opiekunów medycznych, fizjoterapeutów i pracowników socjalnych.

To istotne, ponieważ większość problemów omawianych podczas konferencji nie mieści się w granicach jednej specjalizacji. Pacjent agresywny wymaga współpracy psychiatrycznej, pielęgniarskiej, lekarskiej i organizacyjnej. Pacjent z raną przewlekłą potrzebuje chirurgii, pielęgniarstwa opatrunkowego, diabetologii, żywienia i rehabilitacji. Pacjent kardiologiczny po wypisie wymaga edukacji, farmakoterapii, kontroli objawów i często wsparcia rodziny. Pacjent z LVAD wymaga systemu gotowości i wiedzy wykraczającej poza pojedynczy oddział.

W tym sensie XVIII Konferencja „Praktycy – Praktykom” może być ważnym miejscem rozmowy o praktycznych granicach odpowiedzialności, kompetencji i współpracy. Nie jest to wydarzenie skoncentrowane wyłącznie na prezentacji wybranych jednostek chorobowych. Program dotyczy realnych punktów napięcia we współczesnej ochronie zdrowia: przeciążenia systemu, opieki nad pacjentem wielochorobowym, edukacji zdrowotnej, ryzyka zawodowego, samodzielności pielęgniarek, trudnych decyzji klinicznych i jakości opieki.

Rejestracja i informacje organizacyjne

Zgodnie z komunikatem organizatora rejestracja na 18. Konferencję „Praktycy – Praktykom” już działa, a udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Organizatorzy informują również o trzech warsztatach, wykładach pielęgniarek oraz udziale gości z innych krakowskich szpitali.

Formularze rejestracyjne przewidziano oddzielnie dla warsztatów praktycznych oraz części wykładowej. Na stronie programu znajdują się pola zgłoszeniowe dla uczestników, w tym wybór tematu warsztatu w części porannej: https://zeromski-szpital.pl/https-zeromski-szpital-pl-18-praktycy-praktykom-edycja-pielegniarska/

Dla środowiska pielęgniarskiego, ratowniczego, fizjoterapeutycznego i opiekuńczego wydarzenie może być okazją do aktualizacji wiedzy, ale także do konfrontacji codziennych doświadczeń z praktyką innych zespołów. Zakres programu pokazuje, że współczesna opieka pielęgniarska nie jest jednowymiarowa: obejmuje stany nagłe, edukację zdrowotną, wsparcie psychospołeczne, opiekę pooperacyjną, technologie medyczne, programy lekowe, samodzielność zawodową i przeciwdziałanie wypaleniu.

Źródło: Szpital Specjalistyczny im. Stefana Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie, program i komunikat organizacyjny 18. Konferencji „Praktycy – Praktykom” – edycja pielęgniarska.